خانه >> جهان >> بدون همراهی اروپا نیز «ائتلاف منطقه‌ای علیه جمهوری اسلامی» طبق برنامه واشنگتن پیش می‌رود

بدون همراهی اروپا نیز «ائتلاف منطقه‌ای علیه جمهوری اسلامی» طبق برنامه واشنگتن پیش می‌رود

آمریکا و عربستان ماه‌هاست «گفتگوهای راهبردی» دو جانبه و منطقه‌ای را در سطوح بالا آغاز کرده‌اند که همکاری برای مقابله با تهدیدات رژیم ایران و همچنین عادی‌ ساختن روابط میان کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و اسرائیل بخش مهمی از آن به شمار می‌رود.

روزنامه «شرق‌الاوسط» گزارش داد عربستان و آمریکا برای مقابله با رفتار خرابکارانه‌ی جمهوری اسلامی به توافق رسیده‌اند.

فیصل بن‌ فرحان وزیر خارجه عربستان که به واشنگتن سفر کرده است، روز چهارشنبه ۱۵ اکتبر ۲۰۲۰ (۲۳ مهرماه ۱۳۹۹) پس از مذاکره با مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در یک کنفرانس خبری مشترک گفت «ما درباره همکاری مشترک برای امنیت و ثبات منطقه و همچنین کاهش تهدیدهای ناشی از رفتار بی‌ثبات‌کننده حکومت ایران تبادل نظر می‌کنیم.»

وی افزود: «ایران به تأمین مالی و مادی برای گروه‌های تروریستی ادامه می‌دهد که حوثی‌های یمن از جمله آنها هستند و تا کنون ۳۰۰ موشک و پهپاد ساخت ایران به سمت قلمرو عربستان شلیک کرده‌اند.»

وزیر خارجه سعودی اضافه کرد: «ادامه فعالیت هسته‌ای، توسعه موشکی و فعالیت‌های مخرب آن خطر بزرگی متوجه منطقه و جهان می‌سازد و ما هر دو متعهد هستیم که با این رفتار بی‌ثبات کننده ایران مقابله کنیم و آن را متوقف سازیم.»

پمپئو نیز با تأکید بر همکاریِ حیاتی عربستان و آمریکا برای مقابله با نیروهای افراطی در منطقه گفت «آمریکا برای فروش سلاح به سعودی جهت مقابله با تهدیدهای ایران و اقدامات خبیث آن در خاورمیانه مصمم است.» این در حالیست که جمهوری اسلامی ایران امیدوار است با پایان یافتن تحریم‌های تسلیحاتی در روز یکشنبه ۱۸ مهرماه بتواند سلاح و تجهیزات فرسوده نظامی خود را ارتقاء دهد. حسن روحانی در همین ارتباط با خوشحالی اعلام کرد که از یکشنبه «می‌توانیم سلاح بخریم و بفروشیم!»

پمپئو تاکید کرد «رفتارهای بی‌ثبات کننده ایران، امنیت سعودی را به خطر می‌اندازد و تجارت جهانی را مختل می‌کند. واشنگتن در مورد امنیت منطقه‌ای و چگونگی حفظ امنیت شهروندان ما با ریاض گفتگوهای گسترده‌ای انجام داده ‌است.»

وزیر خارجه آمریکا در یک رشته توییت بار دیگر تاکید کرد که آمریکا هرگز اجاره نخواهد داد رژیم ایران به سلاح اتمی دست یابد.

مایک پمپئو نوشت رژیم «ایران ادعا می‌کند که سلاح اتمی نمی‌خواهد، بعد جهان را با برنامه هسته‌ای‌اش تهدید می‌کند. همه کشورها باید اخاذی هسته‌ای رژیم را رد کنند. آمریکا هرگز اجازه نخواهد داد بزرگترین دولت حامی تروریسم در جهان به مرگبارترین سلاح جهان دست یابد- و بله، ما می‌توانیم مانع آن شویم و خواهیم شد.»

روزنامه «اورشلیم پُست» نیز در گزارشی با عنوان «آیا اسرائیل مقدمات رسیدن به سواحل ایران را فراهم کرده است؟» می‌نویسد با وجود شکاف‌های گسترده در دولت اسرائیل و اختلافات حزبی در این کشور تقریباً اغلب سیاستمداران و دولتمردان در دو اقدام اشتراک نظر دارند: لزوم مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی و عادی‌ ساختن روابط با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس.

این روزنامه با اشاره به لزوم «اتحاد منطقه‌ای» و «وحدت ملّی» به عنوان ملزومات و عناصر مشترک برای مقابله با دشمن تحلیل کرده که تصمیم بنیامین نتانیاهو برای عادی ‌ساختن روابط اسرائیل و کشورهای عربی علاوه بر اینکه اتحاد در برابر رژیم ایران را تقویت می‌کند، می‌تواند در آستانه‌ی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بر پیروزی دونالد ترامپ نیز مؤثر باشد.

هر چند که اروپایی‌ها در تمدید تحریم‌های تسلیحاتی جمهوری اسلامی و اعمال مجدد تحریم‌های شورای امنیت علیه تهران با آمریکا مخالفت کردند و اقدامات واشنگتن از نظر دیپلماتیک ناکام ماند اما اتحاد منطقه‌ای علیه رژیم ایران با مشارکت اسرائیل و کشورهای عرب حوزه خلیج فارس بیش از پیش تقویت شده است.

روزنامه اورشلیم پُست می‌نویسد، واقعیت این است که مذاکرات صلح با کشورهای حاشیه خلیج فارس زمانی رویایی به نظر می‌رسید اما اکنون با نقشه‌ی جدید در دوره‌ای که مخاطرات رو به افزایش است دسترسی اسرائیل به شعاع ایران بیشتر می‌شود.

تحلیلگران معتقدند باز شدن پای اسرائیل در منطقه موازنه امنیت را به نفع تل‌آویو تغییر می‌دهد. از این رو مقامات جمهوری اسلامی در هشدار به امارات و بحرین و حتی عربستان به دلیل برقراری روابط عادی و رسمی با اسرائیل، آن را خیانت می‌خوانند و نسبت به ادامه این روند هشدارهایی داده و می‌دهند که با تهدیدات نظامی همراه است.

دو هفته پیش از این، همزمان با بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات اتمی مشکوک در ایران، دولت عربستان با انتشار بیانیه‌ای خواستار برخورد جدی جامعه جهانی با برنامه اتمی جمهوری اسلامی شد. عبدالعزیز پادشاه عربستان نیز اخیراً در سخنانی گفت «تجربه ما با رژیم ایران به ما آموخته راه‌ حل‌های جزئی و مماشات جلوی تهدیدهای این رژیم علیه صلح و امنیت بین‌المللی را نگرفته است.»

اینهمه در حالیست که کارزار «فشار حداکثری» آمریکا با همکاری کشورهای عربی منطقه علیه جمهوری اسلامی از جمله در زمینه‌ی خالی شدن جیب‌های رژیم ایران، تضعیف حمایت آن از گروه‌های تروریستی و شبه‌نظامیان وابسته و حتی کاهش عملیات ایذایی علیه منافع و پایگاه‌های آمریکا و متحدان آن جواب داده است.

پس از گذشت چهار ماه از سفر پیشین رئیس کل بانک مرکزی ایران به عراق و در پی تشدید بحران ارزی در ایران عبدالناصر همتی روز ۲۱ مهرماه بار دیگر به عراق رفت تا بتواند بخشی از ارزهای مسدود شده ایران در بانک‌های عراق را آزاد کند اما با وجود فشارهای تهران دست خالی بازگشت. نقش عربستان در ایستادگی مصطفی الکاظمی و دولت عراق در مقابل تهران بسیار پر رنگ است. بخشی از این ایستادگی متکی بر حمایت‌های مالی است در حالی که در ایران جیب آیت‌الله‌ها به شدت خالیست و برای به دست آوردن دلار به هر دری می‌زنند.

پس از عدم همراهی اروپایی‌‌ها با واشنگتن در اعمال تحریم‌های تسلیحاتی علیه رژیم ایران آنها به دنبال این بودند که با پیشنهاد یک طرح میانه راهی برای مذاکره با جمهوری اسلامی و مقابله با تهدیدات موشکی و اتمی تهران پیدا کنند اما هنوز این طرح ارائه نشده است. اتفاقا این عدم همراهی اروپاییان به آمریکا کمک کرده و این فرصت را در اختیار آن قرار داده تا با حداکثر توان فشارها علیه رژیم ایران را افزایش دهد.

چین و روسیه گرچه در مقابل آمریکا با کارت جمهوری اسلامی ایران بازی می‌کنند اما در نهایت راه «مذاکره مستقیم با آمریکا» را به تهران نشان می‌دهند. اروپایی‌‌ها نیز بر لزوم ادامه برجام تاکید دارند اما در عمل کارزار فشار حداکثری به مرحله‌ای رسیده که اروپایی‌ها از متوقف کردن این کارزار ناتوان‌اند به ویژه آنکه تحریم‌های آمریکا با اتحاد منطقه‌ای بر اساس منافع ژئوپلتیک اسرائیل و کشورهای عربی از یکسو و میزان و نیاز تبادلات تجاری ایران با کشورهای همسایه‌ از سوی دیگر چنان جواب داده که به نظر نمی‌رسد عدم همراهی اروپا با آمریکا مانعی برای ادامه‌ی این کارزار به شمار رود.