خانه >> ورزشی >> هجوم مصادره‌کنندگان دولت به نخستین ورود زنان

هجوم مصادره‌کنندگان دولت به نخستین ورود زنان

تمام فشارهایی که فدراسیون جهانی فوتبال برای ورود زنان به ورزشگاه‌های ایران آورد، سرانجام مدیران دولت را بر سر یک دو راهی قطعی قرار داد؛ یا درهای ورزشگاه‌ها به روی زنان باز می‌شوند، یا فوتبال ایران تعلیق خواهد شد.

بیانیه‌ای که فیفا در آخرین روز شهریورماه امسال روی سایت رسمی خود قرار داد، اولتیماتوم پایانی به تنها کشوری در جهان بود که به زنان اجازه ورود به ورزشگاه‌ها را نمی‌داد. به نظر می‌رسید پس از آن، نه تنها فدراسیون فوتبال که در حقیقت حاکمیت ایران چاره‌ای جز قبول این خواسته فیفا نداشت.

همان‌طور که فدراسیون جهانی فوتبال می‌خواست، بازی ایران و کامبوج در روز دهم آگوست تبدیل به بازی افتتاحیه حضور زنان ایرانی در ورزشگاه‌های فوتبال ایران شد. بلیت‌فروشی‌ها اما حقیقی نبودند. فدراسیون فوتبال با وجود خالی ماندن ۲۰ هزار سکوی ورزشگاه «آزادی» اما اجازه حضور بیشتر زنان و دختران در ورزشگاه‌ها را نداد.

«فرحناز»، یکی از زنانی که موفق شده بود بلیت ورود به ورزشگاه آزادی را خریداری کند، در توییتر خود نقل کرده است که یکی از دخترها پس از دیدن ناظران فیفا، دوان دوان به سوی آن‌ها رفته و با وجود مقاومت ماموران زن نیروی انتظامی، خودش را به ناظران رسانده و از دشواری‌های خرید بلیت و بی‌عدالتی در تخصیص سکوها گفته است. ناظر فیفا هم سری تکان داده و گفته است: «آقای پرزیدنت (جیانی اینفانتینو) خودش می‌داند. اما به همین راضی باشید و باز هم تلاش کنید.»

با این وجود، ورود زنان به ورزشگاه‌ آزادی تبدیل به فرصتی برای تبلیغات مدیران دولتی ایران شده است.

«معصومه ابتکار»، معاون ریيس‌جمهوری در امور زنان و خانواده و رییس سابق سازمان حفاظت محيط زيست دیروز (پنج‌شنبه) فرصت مناسبی پیدا کرد تا دولت را تنها اهرم باز شدن درهای ورزشگاه‌ها به روی زنان معرفی کند.

او ابتدا، زمانی که از تونل غربی ورزشگاه آزادی وارد بخش «وی‌آی‌پی» (VIP) می‌شد، به خبرنگاران گفت: «این نتیجه سه سال مقاومت و تلاش آقای حسن روحانی و وزارت ورزش است. ما تلاش زیادی کردیم تا به چنین روزی برسیم و از این بابت بسیار خوشحالیم.»

اما وقتی خبرنگاری از او ‌پرسید که آیا این آغاز ورود زنان به ورزشگاه‌ها حتی در بازی‌های لیگ است، ابتکار با چند ثانیه مکث جواب ‌داد: «آهسته، آهسته.»

یعنی دولتی که تمام کوشش خود را برای ورود زنان به ورزشگاه‌های ایران کرده بود، دقیقا در روزی که فیفا به عنوان اولتیماتوم نهایی ورود زنان تعیین کرد، موفق شد درها را آن هم به صورت محدود و گزینشی به روی دختران ایرانی باز کند.

معصومه ابتکار البته در تداوم انحصاری و دولتی کردن این بازگشایی پس از چهار دهه، در حساب توییتر خود نوشت: «قدم زنان در آزادی گلباران. از زمستان ۹۶ که شیوه‌نامه‌ای در دولت دوازدهم تصویب شد تا امروز، مسعود سلطانی‌فر پی‌گیر حضور زنان در ورزشگاه‌ها بوده تا به انجام رسید… با دشواری‌های زیاد!»

ابتکار البته اشاره نکرده است که همان زمستان سال ۱۳۹۶ چرا این شیوه‌نامه (آن هم نه ابلاغیه و دستورالعمل که شیوه‌نامه) در هیات دولت نگارش شد.

شاید در آن زمان، معصومه ابتکار در بازی‌های سیاسی حسن روحانی و هیات دولت جایی نداشت که متوجه نشد جیانی اینفانتینو، رییس فدراسیون جهانی فوتبال صرفا برای ملاقات با رییس‌جمهوری ایران و مذاکره در مورد ورود زنان به ورزشگاه‌ها به تهران آمده بود.

دهم اسفند ۱۳۹۶، حسن روحانی و جیانی اینفانتینو در بخش وی‌آی‌پی فرودگاه «مهرآباد» با هم دیدار کردند. یک هفته بعد رییس فیفا به روزنامه «گاردین» گفت: «راه حل ساده در مورد فوتبال ایران، تعلیق است. آن‌ها می‌توانند زنان را از ورود به ورزشگاه‌ها محروم کنند و فوتبال را به صورت کامل از دست بدهند. اما من از راه گفت‌وگو وارد می‌شوم. تا جایی که ممکن است، از اعمال فشار هم دوری می‌کنم. اما اگر راهی باقی نماند، قطعا ابزارهای قوی‌تری برای برخورد با ایران خواهیم داشت.»

همان زمان حسن روحانی، به هیات دولت و البته «مسعود سلطانی‌فر»، وزیر ورزش و جوانان دستور داد که شیوه‌نامه ورود زنان به ورزشگاه را نگارش کنند.

تاریخ اما در مورد فشار برای ورود زنان به ورزشگاه‌ها روایت دیگری دارد. برخلاف انتظار و باور، «محمود احمدی‌نژاد» تنها رییس‌جمهوری ایران طی چهار دهه اخیر بود که برای ورود زنان به ورزشگاه‌ها نه تنها حکم «خودسرانه» صادر کرد که حتی چند ماهی هم رخ به رخ با مراجع تقلید ایستاد.

سال ۱۳۸۵، احمدی‌نژاد با ارسال نامه‌ای مستقیم به «محمد علی‌آبادی»، رییس وقت سازمان تربیت بدنی، خواستار فراهم کردن امکانات حضور زنان در ورزشگاه‌ها شد. او در اولین جلسه هیات دولت از سوی علی‌آبادی و «علی سعیدلو»، معاون اجرایی رییس‌جمهوری مورد این سوال مشترک قرار گرفت که طرح از چه زمانی اجرایی شود؟ احمدی‌نژاد به آن‌ها گفت که نامه او دستور بوده است، نه طرح.

جمعه همان هفته، «احمد خاتمی»، خطیب جمعه تهران گفت: «بنده مخالف اول حضور زنان در ورزشگاه‌ها هستم.»
اما سخن‌رانی احمد خاتمی هم باعث نشد تا احمدی‌نژاد از موضع خود عقب‌نشینی کند. مهر ۱۳۸۵، رییس‌جمهوری وقت ایران در نامه‌ای دوباره خطاب به رییس سازمان تربیت بدنی، از او خواست پیشرفت‌های به دست آمده برای ورود بانوان به ورزشگاه را به وی اطلاع دهد.

کمتر از ۱۰ روز بعد نیز «محمدتقی مصباح یزدی»، «ناصرمکارم شیرازی»، «محمدجواد فاضل لنکرانی»، «لطف‌الله صافی‌گلپایگانی» و «میرزا جواد تبریزی»، مراجع تقلید تشیع در نامه‌هایی جداگانه، از رییس‌جمهوری وقت ایران خواستند از موضع خود عقب‌‌نشینی کند.

بهمن‌ ۱۳۹۴، «مرتضی آقاتهرانی»، روحانی نزدیک به مصباح یزدی در گفت‌وگو با هفته‌نامه «رمز عبور» به یک پیام‌رسانی خصوصی اشاره کرد: «رفتم خدمت حاج آقا (مکارم شیرازی). ایشان گفتند پیغام مرا به آقای احمدی‌نژاد گفتی؟ گفتم بله. گفتند اخبار را شنیدی؟ اخبار اعلام کرد. گفتم آقا من به ایشان گفتم و ایشان گفت نه، چیزی نمی‌شود و به فکر هستم. نمی‌دانم. دیدم حاج آقا خیلی ناراحت شد.»

آقاتهرانی مدعی شد اصرار محمود احمدی‌نژاد سرانجام باعث سخن‌رانی آیت‌الله مکارم شیرازی و انتقاد توام با تهدید او ‌شده بود؛ اتفاقی که حضور زنان در ورزشگاه‌ها را باز هم به تاخیر انداخت.

معصومه ابتکار البته تنها کسی نیست که سعی می‌کند وجه این موفقیت را به حساب دولت واریز کند. مسعود سلطانی‌فر هم در حساب توییتر خود نوشته است: «از حمایت‌های رییس جمهور محترم، مسوولان عالی امنیتی و انتظامی، همکارانم در وزارت ورزش و جوانان و فدراسیون که این حضور با همراهی آنان تحقق یافت، تشکر می‌کنم.»

وزیر ورزش دولت روحانی در حالی مانند معصومه ابتکار این حضور را مصادره به نفع دولت و رییس جمهوری ‌کرده است که در مصاحبه تیرماه خود با روزنامه دولتی «ایران‌ورزشی»، به صورت قطعی از نامناسب بودن جو ورزشگاه‌ها برای حضور زنان و تماشای رقابت‌های لیگ حرف زده بود.

«علی ربیعی»، دیگر مصادره کننده ورود زنان به ورزشگاه‌ آزادی به سود دولت است. ربیعی به عنوان سخن‌گوی دولت روز سه‌شنبه به خبرنگاران گفت: «امریکا با آن همه قدرت و هم‌پیمان نتوانست به ما فشار بیاورد. بعد ما اسیر فشار فیفا شویم؟ این (ورود زنان) خواست دولت بود.»

اما یک ماه پیش از این‌که او در مورد نقش و قدرت دولت برای ورود زنان به ورزشگاه‌ها نظر دهد، «محمود واعظی»، رییس دفتر رییس‌جمهوری در جمع خبرنگاران گفته بود: «ورود زنان به ورزشگاه‌ها به هیچ وجه به مصلحت نیست.»

واعظی رییس دفتر همان رییس‌جمهوری است که معصومه ابتکار، مسعود سلطانی‌فر و البته علی ربیعی او را نقش اول حضور زنان در ورزشگاه‌ها معرفی کرده‌‌اند.

این مجموعه‌ای از تضادها است؛ نوعی #راستی‌آزمایی از ادعای مدیران دولتی ایران؛ تضادی که هنوز حتی خواسته قطعی رییس فدراسیون جهانی فوتبال در مورد حضور زنان در بازی‌های لیگ را هم ضمانت نمی‌کند. آیا معصومه ابتکار، مسعود سلطانی‌فر، علی ربیعی یا هر یک از مقاماتی که همین حضور نیمه گزینشی در ورزشگاه آزادی را موفقیت دولت می‌دانند، در بازی‌های لیگ که ماموران و ناظران فیفا در ایران نخواهند بود هم اجازه ورود زنان به ورزشگاه را خواهند داد؟