آخرین خبرها
خانه >> ایران >> مهاجرت سالانه ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار متخصص تحصیلکرده از ایران

مهاجرت سالانه ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار متخصص تحصیلکرده از ایران

 

​​​​​​​فرار مغزها از جمهوری اسلامی ایران هر سال شدت بیشتری می‌یابد. فرار تحصیل‌کردگان و متخصصان، آینده ایران را به لحاظ نیروی کار سازنده تیره‌تر می‌کند.

فرار مغزها از جمهوری اسلامی ایران هر سال شدت بیشتری می‌یابد. نهادهای مسئول در جمهوری اسلامی، درمانده از حل این مشکل، با ارایه آمارها و اطلاعات متناقض و اغلب نادرست بررسی‌های جامعه شناختی موضوع را دشوار کردهاند. فرار تحصیل‌کردگان و متخصصان، آینده ایران را از جنبه نیروی کار سازنده همواره تیره‌تر می‌کند.

روز ۲۲مرداد سال ۱۳۸۹ باقر لاریجانی، رئیس یازدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران در نشست این المپیاد اعلام کرد که هر سال ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار متخصص تحصیل‌کرده از کشور مهاجرت می‌کنند و باید برنامه‌ای جدی برای استفاده از این ظرفیت زیاد در داخل کشور تدوین شود.

اما با گذشت حدود یازده سال از طرح این موضوع، دولت هنوز هم هیچ برنامه‌ای برای ایجاد تسهیلاتی که بتواند از اوج گرفتن مهاجرت‌ها بکاهد، تدوین یا اعلام نکرده است.

بسیاری از مقام‌های دولتی و کارشناسان نزدیک به حکومت آمار ارائه شده از سوی باقر لاریجانی را که بر آمارهای بین‌المللی متکی بود انکار کردند، در حالی که به‌عنوان نمونه در همان زمان مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی نیز اعلام کرد که در سال ۱۳۸۹ از میان افرادی که مهاجرت را به ماندن در ایران ترجیح داده‌اند، ۶۰ هزار تن در شمار نخبگانی بوده‌اند که بسیاری از آنها دارای مقامهایی ارزشمند در المپیادهای علمی بین‌المللی بوده‌اند.

خبرگزاری جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۷ به‌نقل از صلواتی نوشت: «در سال ۲۰۱۸ تعداد دانشجویان مهاجر از ایران ۱۲ هزار و ۷۰۰ نفر بوده است و در حال حاضر دانشجویان ایرانی در ردیف دوازدهم دانشجویان خارجی آمریکا قرار دارند.»

حتی اگر این اطلاعات دقیق باشد، باز هم مهاجرت تحصیل‌کردگان تاثیری ویرانگر بر آینده ایران دارد. تجربه چهل سال گذشته نشان داده که به‌دلیل نبود فرصت‌های شغلی، پایین بودن سطح دستمزد و شرایط نامساعد فرهنگی و اجتماعی، اکثریت قریب به‌اتفاق دانشجویان و متخصصان ایرانی که برای تکمیل تحصیلات خود به خارج مهاجرت میکنند، دیگر به ایران باز نمیگردند، مگر با هدف سفرهای کوتاه و دیدار بستگان خود.

همین مقام، اما سپس تصریح کرد که در ده ساله میان ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۷ خورشیدی، ۲۵ تا ۳۰ درصد دانشجویان و متخصصان کشور، ایران را ترک کرده‌اند.

مهاجرت فارغ‌التحصیلان براساس برآوردهای منابع بین‌المللی هر سال میلیاردها دلار به مردم ایران ضرر می‌زند.
روز ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ امیر واعظی آشتیانی کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی اعلام کرد که آموزش هر فرد از دبستان تا دوره دکترا حدود ۱۱ میلیارد تومان برای مردم ایران خرج بر می‌دارد.

صندوق بین المللی پول در سال ۲۰۱۸ میلادی بیکاری، سطح پایین درآمد نخبگان، نارسایی‌های مالی و اداری، کمبود امکانات علمی و بی‌ثباتی سیاسی و اجتماعی را مهم‌ترین دلایل فرار مغزها از ایران دانست.

 

جمهوری اسلامی ایران درگیر بحران‌های اغلب خودآفریده، توان حل مشکل مهاجرت نخبگان را ندارد. کشوری که به لحاظ تعداد دانشگاه‌ها، دانش‌آموزان، دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در میان بیشتر کشورهای همسایه از موقعیتی برجسته برخوردار شده است، بهترین ثمره‌های علمی خود را به صورت رایگان در اختیار همان کشورهایی می‌گذارد که در مواردی دشمن خود می‌پندارد.