خانه >> ایران >> دفاع مقامات حکومت اسلامی از «ایران‌فروشی» و قرارداد ۲۵ساله با چین

دفاع مقامات حکومت اسلامی از «ایران‌فروشی» و قرارداد ۲۵ساله با چین

موج گسترده انتقادها و پرسش‌ها نسبت به قرارداد ۲۵ ساله جمهوری اسلامی با چین همچنان ادامه دارد و جزییاتی که به تازگی در وبسایت «اویل پرایس» منتشر شده است، نگرانی‌ها بابت این قرارداد را افزایش داده است.

مقامات جمهوری اسلامی اما با دفاع تمام‌قد از «ایران‌فروشی» و قرارداد ۲۵ ساله با چین، آن را «افتخارآمیز» قلمداد می‌کنند و معتقدند که باید «با شهامت» از آن دفاع کرد اما از بیان جزییات آن سر باز می‌زنند.

در شرایطی که دولت از انتشار متنی که زیر عنوان پیش‌نویس در هیئت دولت به تصویب رسیده، خودداری کرده و هیچیک از مقامات دست‌اندرکار توضیحی درباره جزییات این قرارداد ۲۵ ساله نمی‌دهند، اما دولتمردان طی دو سه روز گذشته همزمان با بالا گرفتن انتقادات، برای دفاع تمام‌قد از این قرارداد صف کشیده‌اند.

اسحاق جهانگیری معاون اول حسن روحانی روز سه‌شنبه ۱۷ تیر در نشست ستاد هماهنگی روابط اقتصادی خارجی گفته است: «باید با شهامت از توسعه روابط راهبردی کشورمان با پکن دفاع کنیم» و «وزارت خارجه می‌تواند در حوزه‌های مختلف از انرژی تا فناوری روی این تفاهمنامه کار کند.»

مهدی حسینی رئیس سابق کمیته بازنگری در قراردادهای نفتی و یکی از مدافعان قراردادهای IPS که انتقادات زیادی را در پی داشت، در گفتگو با خبرگزاری ایلنا درباره قرارداد ۲۵ ساله با چین گفته است: «بنده به قراردادهای درازمدت بین کشورها آنهم به صورتی که یک کشور در موضع بالا و ما در موضع پایین و آن کشور سرمایه‌گذار و ما سرمایه‌پذیر باشیم، اصولا با تردید نگاه می‌کنم، اما در هر حال محتوای قرارداد را نمی‌دانم و اطلاعی ندارم چه منافعی ممکن است برای ما داشته باشد اما اینکه بخشی از این سرمایه‌گذاری ۴٠٠ میلیارد دلاری وارد نفت شود، قابل تامل است.»

با اینهمه مهدی حسینی افزوده هرچند این قرارداد می‌تواند تضمینی برای خرید نفت ایران باشد اما «باید در نظر داشت که چینی‌ها هم مثل بقیه کشورها با تحریم همراه بودند و نفت ما را نخریده و یا کاهش واردات داشتند، البته کمک‌هایی هم در گوشه و کنار داشته‌اند اما ما شاهد افت صادرات نفت‌مان هستیم، چین هم کشوری است که نمی‌تواند تحریم را نادیده بگیرد و چندان فرقی با دیگر کشورها ندارد.»

علی آقامحمدی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، مشاور و رئیس گروه اقتصادی دفتر علی خامنه‌ای نیز اولویت همکاری‌های اقتصادی را «نگاه به شرق» خوانده و آن را مسئله‌ای «راهبردی» توصیف کرده است.

علی آقامحمدی گفته که «سند همکاری اقتصادی ایران و چین در همه حوزه‌های برنامه‌ریزی اقتصادی ما از جمله نفت و گاز، صنایع الکترونیک، حوزه‌های دانش بنیان و… است.»

آقامحمدی مدعی شده که ایران برای حذف نشدن از بازار نفت باید تولید روزانه خود را به حدود ۱۰ میلیون بشکه برساند و چین را «مشتری راهبردی» ایران برای رسیدن به این هدف توصیف کرده است.

آقامحمدی در حالی «نگاه به شرق» را «راهبرد» نظام خوانده که علی ربیعی (عباد) سخنگوی دولت روز سه‌شنبه ۱۷ تیرماه گفته که «اساساً تقسیم‌بندی غرب و شرق در سیاست خارجی ما جایگاهی ندارد و جمهوری اسلامی اساسا در این زمینه خود را محدود نمی‌کند و آماده همکاری با همه کشورهاست و محدودیت ما در این زمینه محدود به رژیم صهیونیستی و تحریم‌گران است.» به این ترتیب مهم‌ترین کشورهای منطقه (اسرائیل) و جهان (آمریکا) از این «سیاست خارجی» حذف می‌شوند!

علی ربیعی با تکرار سخنان محمدجواد ظریف در مجلس شورای اسلامی افزوده که «در این زمینه هیچ چیز محرمانه و مخفیانه‌ای وجود ندارد و در سفر گذشته وزیر امور خارجه به چین هم مطرح شده بود و در دیدار رئیس‌جمهوری این کشور با رهبری نیز این موضوع طرح شده بود و هر زمان که توافقی در این زمینه به دست آید، همان زمان هم اعلام می‌شود.»

سخنگوی دولت همچنین مدعی شده که «حاضریم با هر کشوری که حاضر به مشارکت بلندمدت و در راستای اعتماد متقابل هستند این تجربه را تکرار [کنیم] و تا کنون هیچ قراردادی برای واگذاری زمین و بندر و از این جنس شایعات نداشته‌ایم!»

حسام‌الدین آشنا مشاور حسن روحانی نیز با انتشار توئیتی به «عزم ایران و چین» برای امضای این قرارداد اشاره کرده و نوشته است: «داشتن یک طرح برای همکاری ۲۵ ساله با یک کشور دیگر نشانه ضعف نیست. ضعف در این است که قرارداد‌های همکاری بلند‫مدت‌مان محدود به یک کشور بماند. داشتن قرارداد‌های همکاری ۲۵ ساله با ده‌ها کشور مهم دیگر نشان قدرت و ضامن ثبات ما است».

رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران نیز طی روزهای گذشته گزارش‌هایی درباره این قرارداد منتشر کردند و نقاط مبهم آن را مورد پرسش قرار دادند. با اینهمه رئیس دفتر حسن روحانی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران را متهم کرده که به دنبال «تخریب روابط ایران و چین» هستند.

محمود واعظی رئیس دفتر حسن روحانی گفته است: «هیچ کار پنهانی نیست، اما یک خطی را اول رسانه‌های خارجی به عنوان اینکه تخریب روابط ایران و چین را شروع کردند و متاسفانه در داخل کشور هم برخی از افرادی که دنبال فرصت می‌گردند تا نام خود را مطرح کنند.»

واعظی همچنین گفته که دستگاه‌های نظارتی تلاش می‌کنند «هیج خلافی» در این قرارداد نباشد: «در فضای مجازی یک شبهه به وجود آوردند برای مردم؛ یک روز می‌گویند دولت می‌خواهد کیش را بدهد و یکبار هم می‌گویند قشم را می‌خواهد بدهد. من می‌خوام از این فرصت استفاده کنم و بگویم این خطی است که از خارج دارد هدایت می‌شود؛ قانون اساسی ما و دستگاه‌های نظارتی ما همه دارند تلاش می‌کنند برای اینکه آنچه که انجام می شود شفاف باشد و هیچ خلافی در آن نباشد.»

واکنش واعظی با این سخنان در حاشیه جلسه هیئت دولت پایان نیافت و وی در توئیتی به سه زبان انگلیسی، فارسی و چینی نوشت: «برنامه همکاری‌های راهبردی ایران و چین از موضع برابر، بر مبنای دیدگاه‌های مشترک و با هدف‌گذاری حمایت از چندجانبه‌گرایی طراحی می‌شود و ترسیم‌کننده چشم‌انداز مراودات میان‌مدت و بلندمدت دو کشور در حوزه‌های مختلف و دربردارنده منافع راهبردی دو کشور است.»

محمدجواد جمالی عضو پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز انگشت اتهام را به سوی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران گرفته و گفته است: «آنها به نحوی از این قرارداد صحبت می‌کنند که گویی اتفاق خاصی افتاده، مردم از آن بی‫خبرند و کشور به فروش رفته است.»

عضو پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفته است که سند جامع همکاری ۲۵ ساله بین ایران و چین مربوط به امروز و دیروز نیست و مدت زیادی است که دولت و وزارت خارجه در حال کار کردن بر روی آن هستند.

جمالی با اشاره به تحریم‌های ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی افزوده که: «یکی دیگر از اهداف انعقاد این قرارداد ایستادن در برابر این فشار‌های بی حد و مرز است.»

او همچنین گفته که «می‌توانیم چنین سندی را با هند نیز در راستای تنوع بخشی به تجارت خارجی، بیرون آمدن از سلطه دلار و فشار‌های تحریمی آمریکا ایجاد کنیم.»

تمام این دفاعیات بدون سند و مدرک در حالیست که گزارش «اویل پرایس» آنطور که واعظی گفته فقط «یک خط» نیست بلکه جزییات قرارداد «ایران‌فروشی» است! «درز» دادن یک تفاهم‌نامه بدون جزییات به عنوان «پیش‌نویس نهایی» و پخش گسترده‌ی آن نیز به نظر می‌رسد ترفندی برای خنثی کردن گزارش «اویل پرایس» است.

پنهانکاری‌های مکرر درباره سیاست‌های کلان و هر آنچه به سرنوشت مردم و مملکت مربوط می‌شود، جامعه‌ را نسبت به هر اقدام نظام به شدت بی‌اعتماد کرده است. به ویژه آنکه هر آنچه مقامات به عنوان «شایعه» تکذیب می‌کنند، پس از مدتی به واقعیت تبدیل می‌شود!

در این میان، در شرایطی که رسانه‌های آزاد و مستقل در ایران وجود ندارد، مردم و کارشناسانی که به این قرارداد معترض یا نگران جزییات آن هستند، از شبکه‌های اجتماعی برای بیان نظرات خود استفاده می‌کنند. در روزهای گذشته هشتگ‌هایی چون #ترکمانچایچینی، #نهبهتکرار۱۹۱۹، #سکوتجایز_نیست، #TheShadowOf1919 و #ChinaLeaveIran از سوی کاربران ایرانی مورد استفاده قرار گرفته است. نگرانی‌های خود درباره این قرارداد را مطرح کردند.