خانه >> ایران >> جمهوری اسلامی و بحرانِ «چه کسی فاسد نیست»

جمهوری اسلامی و بحرانِ «چه کسی فاسد نیست»

 

با سخنان حسن روحانی، رییس‌جمهور ایران در یزد کشمکش میان دولت و قوه ‌قضاییه ایران بر سر فساد به مرحله جدیدی وارد شد. روحانی در سخنانش در میدان امیرچخماق یزد عملکرد چند ماه گذشته قوه قضاییه برای برگزاری دادگاه‌های ویژه مفاسد اقتصادی را به ایجاد «سر و صدا» برای «کلاه گذاشتن بر سر مردم» تشبیه کرد. او همچنین سنگ محک درست برای اثبات جدیت قوه قضاییه برای مبارزه با فساد را تعیین تکلیف  ۳ پرونده دانست؛ پرونده فساد ۷/۲ میلیارد دلاری بابک زنجانی، پرونده فساد ۹۴۷ میلیون دلاری صدا و سیما و نهایتا پرونده فساد ۷۰۰ میلیون دلاری یک نهاد (احتمالا سپاه).

روحانی در این سخنرانی از قوه قضاییه خواست که «حالا که فسادهای میلیون و میلیارد تومانی را رسیدگی می‌کنند، درباره فسادهای میلیارد دلاری هم برای مردم توضیح دهند». او قوه قضاییه را تهدید کرد که اگر درباره این پرونده‌ها اقدامی صورت نگیرد، شهر به شهر و استان به استان در جمع مردم گوشه‌هایی از این پرونده‌ها را افشا خواهد کرد.

قوه قضاییه در برابر سخنان روحانی چندان شکیبا نبود و بلافاصله پاسخ او را داد. سخنگوی قوه قضاییه از بی‌خبری روحانی اظهار تعجب کرد و گفت که برایش روشن نیست که چرا رییس‌جمهور بعد از ۶ سال یاد پرونده بابک زنجانی افتاده است. اسماعیلی در ادامه هم گفت کسانی از مدیرانی که در پرونده زنجانی متهم به فساد بوده‌اند از سوی دولت ارتقای مقام پیدا کرده‌اند.

حسن روحانی که برادرش ماه گذشته پس از محکوم شدن به فساد، راهی زندان شده است تا قبل از سخنرانی یزد سیاست سکوت را در پیش گرفته بود. او گرچه در یزد به پرونده برادرش اشاره نکرد ولی روز بعد در سفر به استان کرمان، محکومیت برادرش را به دلیل شنود‌گذاری یک نهاد در منزل و محل کار با هدف «پرونده‌سازی» دانست.

کدام‌نهادها متهم به فسادند؟  

درگیری بر سر فساد در ایران به حدی بالا گرفته است که اکنون می‌توان گفت، تقریبا هیچ نهاد، سازمان و مسئول ارشدی نیست که با اتهام فساد مواجه نباشد. نکته قابل تامل آن است که این اتهام‌ها نه از سوی اپوزیسیون یا منتقدین جمهوری اسلامی که از سوی مقامات بخش‌های مختلف نظام جمهوری اسلامی به همدیگر نسبت داده می‌شود.

روسای قوا، نمایندگان مجلس، وزرا، صدا و سیما، مدیران و قضات قوه قضاییه، نهادهای نظامی و امنیتی و از همه مهم‌تر بیت رهبر جمهوری اسلامی، فرزندش و نهادهای زیرنظر او هر کدام به نوعی با اتهام فساد و زد‌وبند مواجه هستند. مناقشه بر سر فساد چنان عمومیت یافته که چندی است بحث دیگر بر سر فاسد بودن یا نبودن یک نهاد و دستگاه نیست، بلکه دعوا بر سر آن است که کدام سهم بزرگ‌تری از کیک فساد را به خود اختصاص داده‌اند.

قوه مجریه:

رییس‌سازمان جنگل‌ها و مراتع، رییس سازمان خصوصی‌سازی، رییس و معاون سابق بانک مرکزی، روسای ایران خودرو و سایپا، برادر رییس‌جمهور، رییس سازمان هلال احمر و بخش‌هایی از وزارت نفت به دلیل فساد تحت تعقیب قرار گرفته‌اند و اکنون برخی در بازداشت به سر می‌برند و بخشی دیگر دوران محکومیت‌شان را سپری می‌کنند. به جز این سازمان‌ها و افراد، وزیر جهاد کشاورزی، وزیر نفت، وزیر ارتباطات، وزیر رفاه، وزیر صنعت، معدن و تجارت و رییس سازمان مناطق آزاد هم به فساد متهم شده‌اند که هنوز به این اتهام‌ها رسیدگی نشده است.

بیت‌رهبری و بنیادها:

مجتبی خامنه‌ای، فرزند رهبر ایران از سوی محمد سرافراز، رییس سابق صدا و سیما و شهرزاد میرقلی‌خان به فساد متهم شده‌ است. غلامعلی حداد عادل، مشاور عالی رهبر ایران نیز به استفاده از رانت برای تاسیس مدارس غیرانتفاعی و تاسیس مدرسه در املاک مصادره‌ای بنیاد مستضعفان متهم شده است. علی‌اکبر ولایتی، مشاور بین‌الملل رهبر ایران نیز متهم به تصاحب ملک دولتی در مجموعه سعد‌آباد برای استفاده شخصی است. حسین محمدی، معاون بررسی دفتر رهبر ایران نیز از سوی وحید جلیلی، مشاور فرهنگی آیت‌الله خامنه‌ای در پرونده صدا و سیما به‌عنوان مفسد و ایجاد کننده شبکه رانت و انحصار نام برده شده است. اتهاماتی به علی‌اکبر ناطق نوری، رییس سابق بازرسی دفتر آیت‌الله خامنه‌ای هم در پرونده شهرک کلارک و ویلاهای لواسان وارد شده است. محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه و از مشاوران غیررسمی رهبر ایران نیز در پرونده فساد حسن رعیت متهم است، در حالی‌که به پرونده فساد هیچ کدام از این افراد تاکنون رسیدگی نشده است.

در مورد فساد در بنیاد مستضعفان، بنیاد شهید، ستاداجرایی فرمان امام و کمیته امداد نیز سال‌ها است خبرهای مختلفی شنیده می‌شود که البته به آن‌ها نیز رسیدگی نشده است.

قوه مقننه:

هم‌اکنون دو نماینده مجلس به نام‌های فریدون احمدی و محمدی عزیزی در ارتباط با فساد خودرو سازی تحت تعقیب هستند و با تودیع وثیقه آزاد شده‌اند. به جز آن، کلیت مجلس به لابی‌گری و فساد برای رای اعتماد به وزرا، کنار گذاشتن طرح‌های تحقیق و تفحص و .. متهم‌اند. از همه مهم‌تر علی لاریجانی نیز به تلاش برای ممانعت از رسیدگی به پرونده فساد برادرانش متهم است. در ادوار مجلس نیز پرونده‌های مختلف فساد در مجلس ایران وجود دارد که هنوز بررسی نشده است. دریافت رشوه از محمدرضا رحیمی برای خرید رای، دریافت مبالغی از بابک زنجانی، امیر منصور آریا و شهرام جزایری و چندین پرونده فساد که موضوع فساد را به رییس وقت کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، نایب‌رییس مجلس و چند نماینده دیگر تسری داد ولی به هیچ کدام از آن‌ها رسیدگی نشد.

قوه قضاییه:

به جز اخباری که این روزها از سوی قوه قضاییه مبنی بر فساد چندین قاضی و برکناری آن‌ها شنیده شده است، معاون اجرایی دفتر رییس سابق قوه قضاییه، دادستان سابق تهران، رییس سابق سازمان بازرسی کل کشور و حتی صادق آملی لاریجانی، رییس سابق قوه قضاییه هم به فساد متهم شده‌اند. در این میان تنها چند قاضی بدون ذکر نام و سمت محاکمه و محکوم شده‌اند و اکبر طبری، معاون اجرایی دفتر لاریجانی در بازداشت به سر می‌برد.

روابط فساد‌آلود میان برخی وکلا با قضات، خرید و فروش رای، شکستن آرا و سوءاستفاده از رویه‌های قضایی برای ارعاب رقبای اقتصادی، اتهامات گوناگون دیگری است که به بخش‌های مختلف این قوه وارد شده‌ است.

وزارت اطلاعات:

بخش‌های مختلف وزارت اطلاعات ایران در پرونده بابک زنجانی، حسن رعیت، فساد پتروشیمی، فساد در قوه قضاییه، فساد در تملک زمین‌های کشاورزی در دشت قزوین و ده‌ها پرونده فساد دیگر متهم شده‌اند. اتهام فساد اقتصادی به وزارت اطلاعات ایران از زمان دولت هاشمی رفسنجانی تا کنون وجود داشته و تاکنون هیچ خبری از برخورد قضایی با آن‌ها رسانه‌ای نشده است.

سپاه و سازمان اطلاعات سپاه:

هولدینگ یاس وابسته به بنیاد تعاون سپاه، قرارگاه خاتم و شرکت‌های زیرمجموعه‌اش مدت‌ها است که متهم به فساد شده‌اند. در سازمان اطلاعات سپاه نیز، حسین طائب، رییس این سازمان و محمود سیف به فساد در خرید تجهیزات نظامی تحریمی و همچنین فساد در مزایده‌های صدا وسیما متهم شده‌اند. این اتهامات از سوی شهرزاد میرقلی‌خان و محمد سرافراز به این افراد وارد شده است. رضا گلپور از افشاگران امنیتی سابق نیز مدعی است که به دلیل افشای فساد حسین طائب و بنیاد تعاون سپاه به جاسوسی متهم و محکوم شده است. محمدحسین رستمی، مدیر سابق سایت عماریون نیز که اکنون به جرم جاسوسی برای اسراییل در زندان به سر می‌برد بر نقش حسن طائب در فساد اقتصادی تاکید کرده است.

شهرداری و شورای شهر:

اعضای شورای چندین شهر در بخش‌های مختلف ایران به اتهام فساد مالی تحت تعقیب قرار گرفته‌اند. شهردار چندین شهر نیز به این اتهام دستگیر شده‌اند. محمدباقر قالیباف، شهردار سابق تهران و جانشین او نیز در معرض همین اتهام هستند. هرچند رسیدگی به این اتهام هنوز به خود باقر قالیباف سرایت نکرده است. مدیران سابق شهرداری تهران نیز در پرونده املاک نجومی به سوءاستفاده از امکانات عمومی برای نفع شخصی متهم شده‌اند و اتهاماتی متوجه مدیران فعلی شهرداری تهران و اعضای شورای شهر شده است.

 

این‌ها چکیده‌ای از مهم‌ترین اتهامات فساد در بخش‌های مختلف حکومت در ایران است. به جز این بخش‌ها و مقامات رسمی، افراد و چهره‌های دیگری نیز که به‌نوعی در مدار قدرت قرار دارند به فساد متهم هستند. سیاهه نام این افراد بسیار طولانی است. مسابقه بر سر افشای فساد رقبا در جمهوری اسلامی چنان فشرده شده است که همه ارکان نظام سیاسی در درون دایره مفسدین قرار گرفته‌اند و این سوال ایجاد شده است که پس «چه کسی فاسد نیست؟».
 ایندیپندنت فارسی/ مجتبی دهقانی