خانه >> ایران >> افزایش ذخیره اورانیوم ایران پایان بازی برجام برای اتحادیه اروپا

افزایش ذخیره اورانیوم ایران پایان بازی برجام برای اتحادیه اروپا

جمهوری اسلامی ایران اولتیماتوم داده که اگر طرف‎های اروپایی برجام کانال مالی اینستکس را راه‎اندازی نکنند و تحریم‎های نفتی همچنان مانع فروش نفت شود در مدتی کوتاه ذخایر اورانیوم را به بیشتر از ۳۰۰ کیلوگرم افزایش خواهد داد.

آلمان، فرانسه و انگلیس و همین‏طور چین و روسیه به رژیم ایران هشدار داده‌اند دچار «اشتباه محاسباتی» نشود و برخلاف تعهدات برجامی خود عمل نکند. اما ظاهرا تهدیدات تهران جدی است.

در همین ارتباط رویترز نوشته، با وجود تهدیدات ایران برای نقض یکی از محدودیت‌های اصلی اعمال شده در توافق اتمی، بریتانیا و آلمان و فرانسه تلاش‌های جدیدی را آغاز کرده‌اند تا همچنان ایران را در برجام نگه دارند ولی به نظر می‌رسد آنها نیز به پایان مسیر دیپلماتیکی نزدیک شده‌اند که ۱۵ سال قبل آغاز کرده‌ بودند.

از زمانی که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا سال گذشته از برجام خارج و تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شد، دولت‎های اروپایی شریک برجام با اختلافات و چالش‌های زیادی برای حفظ آن روبرو شده‌اند.

در حالی که واکنش اولیه ایرانی‌ها این بود که امیدوار باشند تا شاید دونالد ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ دوباره انتخاب نشود ولی تصمیم غیرمنتظره ترامپ در ماه مه ۲۰۱۹ برای به صفر رساندن صادرات نفت ایران، همه محاسبات آنها را بهم ریخت.

پیامد آن از جمله حمله به نفتکش‌ها در خلیج فارس است که آمریکا مدعی است رژیم ایران پشت آن‎ها قرار دارد ولی جمهوری اسلامی این اتهام را رد می‎کند.

جمهوری اسلامی، دوشنبه ۱۷ ژوئن، تهدید کرد در ۱۰ روز آینده محدودیت اعمال شده برای تولید «هگزا فلوراید اورانیوم» را کنار خواهد گذاشت.

یک دیپلمات اروپایی که خواسته نامش فاش نشود می‎گوید، «اگر ایرانی‌ها چنین کاری را انجام دهند، این به معنای پایان بازی برای اتحادیه اروپا خواهد بود.»

دیپلمات‌ها می‌گویند، سه کشور اروپایی که مذاکرات اتمی با ایران را از سال ۲۰۰۳ آغاز کرده‌اند، تلاش‌های دیپلماتیک خود را طی روزهای آینده تشدید خواهند کرد، از جمله مذاکرات بین مدیران کل سیاسی E3 در بروکسل که قرار است روز پنجشنبه برگزار شود.

برایان هوک مسئول امور ایران در وزارت خارجه آمریکا، ۲۷ ژوئن، در پاریس با مدیران کل سیاسی E3 مذاکره می‎کند و احتمال دارد وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان برای مذاکره درباره‎ی برجام به تهران سفر کنند.

سه دیپلمات مطلع می‎گویند احتمالاً نشست کمیسیون مشترک برجام در دو هفته آینده برگزار می‎شود.

یک منبع اطلاعاتی غربی که نامش فاش نشده درباره‌ی تهدید ایران برای نقض محدودیت‌های اعمال شده در برجام می‎گوید، «ارزیابی ما این است که ایران هنوز نمی‌خواهد از توافق اتمی خارج شود.»

رویترز به نقل از یک منبع آگاه ایرانی نیز نوشته، «تهران نسبت به توانایی اتحادیه اروپا برای نجات برجام تردید دارد. تقریباً همه در نظام جمهوری اسلامی ایران بر این باورند که حتی اگر اروپایی‌ها بخواهند توافق اتمی را نجات دهند، قدرت و توانایی کافی برای انجام آن را ندارند.»

اگر رژیم ایران مفاد برجام را نقض کند، دو راه وجود دارد تا سایر طرف‌ها بتوانند هرگونه اقدام برای اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران را به تاخیر بیندازند.

نخست اینکه مقام‌های ارشد اروپایی گفته‌اند تا زمانی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش نهایی خود را درباره تحولات برنامه اتمی ایران اعلام نکند آنها اقدام به هیچ کاری نخواهند کرد.

گزارش فصلی بعدی آژانس درباره‎ی ایران ۲۹ یا ۳۰ اوت (هفت و هشت شهریور) منتشر می‎شود. البته این احتمال وجود دارد در صورتی که ایران محدودیت تولید ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم را نقض کند، آژانس خواستار برگزاری یک نشست فوق‎العاده شود.

البته برخی دیپلمات‌ها بر این باورند که E3 احتمالا منتظر گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نخواهند ماند و بر اساس ارزیابی‌های اطلاعاتی خود اقدام خواهند کرد.

 

دومین راه این است که از مکانیسم کمیسیون مشترک برجام استفاده شود، آنهم در صورتی که مفاد برجام از سوی ایران نقض شود که در نهایت اعمال تحریم‌ها دوباره از سر گرفته می‌شود؛ مگر آنکه شورای امنیت سازمان ملل به تمدید معافیت‌های تحریمی رأی مثبت بدهد.