آخرین خبرها
خانه >> اقتصاد، دانش و محیط زیست >> «فلاکت مطلق» نتیجه‌ شوک چهارم ارزی/داروینیسم اجتماعی ستون‌های جامعه را فرو می‌ریزد

«فلاکت مطلق» نتیجه‌ شوک چهارم ارزی/داروینیسم اجتماعی ستون‌های جامعه را فرو می‌ریزد


پیام عبادی گزارشگر ایلنا در مطلبی در مورد شوک چهارم ارزی، تحت عنوان «داروینیسم اجتماعی ستون‌های جامعه را فرو می‌ریزد» از نامه سرگشاده جدید 50 نفر از اقتصاددانان می گوید. آنها در این نامه هشدار می دهند که شرایط از آنچه که تصور می‌کنید خطرناک‌تر و وهم انگیزتر است. چراکه «شوک ارزی چهارم» هرچه هست و نیست را می‌بلعد و نابود می‌کند.

آنها در نامه خود تاکید کرده‌اند که اثر تخریبی و اضطراب برانگیزِ شوک ارزی چهارم طی ۷۵ سال گذشته، بی‌سابقه خواهد بود؛ چراکه آنها استمرارِ خطاها و سهل‌انگاری‌های صورت گرفته را مزید بر علت می‌دانند و تاکید می‌کنند اگر تدبیری اندیشیده نشود؛ خانوارهای ایرانی با بالاترین نرخ تورم بعد از جنگ جهانی دوم مواجه شوند.

اقتصاددانان در این مورد می‌نویسند: محاسبات نشان می‌دهند در شرایطی که فقط ۱۵ درصد از کل مصرف خانوارها در سال ۱۳۹۶ و حدود ۱۰ درصد مصرف کالاهای ضروری خانوارها در همین سال منشاء ارزی دارد، استمرار نااطمینانی با روند کنونی سیاستگذاری قیمت ارز، تورم را بالای ۶۰ درصد افزایش خواهد داد و چنانچه به این تصویر، سوءتدبیر و مدیریت غلط بازار کالاهای اساسی و قدرت قیمتگذاری دلبخواهی عرضه‌کنندگان و دلالان در داخل را نیز بیافزاییم، در صورت عدم توجه بایسته به توصیه‌های مشفقانه کارشناسی، نگرانی برای ماه‌های پیش رو تشدید می‌شود.

استمرار نااطمینانی که از سیاست‌های ارزی نشات می‌گیرد، از پایان سال ۹۶، به شدت فضای کشور را ملتهب کرده است و این نگرانی بیش از هر چیزی در جای جایِ این نامه خود را منعکس کرده است. در هفته‌های گذشته نوسانات نرخ دلار در محدوده ۱۲ و ۱۳ هزار تومان تا ۲۰ هزار تومان و جابه‌جایی مرتب آن، این پرسش را ایجاد کرده است که آیا دولت برای تثبیت نرخ ارز برای مدتی طولانی سیاستی پایدار و مدون دارد؟ قاعدتا برهم ریختگی بازار نشان می‌دهد که عوامال روانی بیش از همه در کاهش ناگهانی نرخ ارز نقش داشته‌اند؛ هرچند دولت تحلیل دیگری را دارد.

به هر روی بازار ارز روی خوشی به تحولات نشان نداده و همین حالا اگر به خیابان فردوسی مراجعه کنید تنها می‌توانید ارزهایی که دارید را با قیمت‌های نازل بفروشید و صرافان مطلقا به شما ارز نمی‌فروشند لذا آنچه که در جریان هست، چشم‌اندازها را تیره و تار و مبهم کرده است لذا تنها پایداری قیمت ارز و در دسترس بودن آن است که به ثبات قیمت‌ کالاهای مصرفی (خوراکی و غیرخوراکی) می‌انجامد. در ضمن کنترل بازرگانی خارجی (واردات و صادرات) سیاستی است که باید با تثبیت نرخ ارز در بلندمدت همراه شود تا در نتیجه تخصیص ارز هدفمند شود.

نویسندگان نامه در تشریح سه شوک ارزی پیشین نوشته اند: در سه دهۀ پس از جنگ تحمیلی، در اثر سیاست‌های تعدیل ساختاری، اقتصاد ایران چهار شوک بزرگ ارزی را تجربه کرده است. اولین شوک ارزی از پاییز ۱۳۷۲ تا زمستان ۱۳۷۳ شکل گرفت که تنها یکی از آثار آن، تورم ۴۹.۷ درصد سال ۱۳۷۴ است. شوک دوم ارزی از زمستان ۱۳۷۶ تا زمستان ۱۳۷۷ بروز کرد. شوک سوم از تابستان ۱۳۹۰ تا زمستان ۱۳۹۱ پدید آمد و شوک چهارم از زمستان ۱۳۹۶ تا تابستان ۱۳۹۷ جریان و هنوز هم تداوم دارد.

اما چه چیز باعث شده که شوک چهارم این چنین دامنه‌دار و نگران‌کننده شود؟ اقتصاد‌دان‌ها پاسخ می‌دهند: شوک چهارم در یک مدت کوتاه و به صورت ضرب‌هایی وارد آمد، زیرا میانگین ماهانه افزایش نرخ ارز در شوک اول کمتر از ۵ درصد، در شوک دوم کمتر از ۴ درصد، در شوک سوم نزدیک به ۷ درصد و در شوک چهارم ۱۵ درصد بوده است.

از این رو منطقی است اگر بگوییم نقشه ارزی ایران مرز ندارد و متناسب با تغییرات سیاسی و جابه‌جایی روسای بانک مرکزی بی‌حد و حصر بزرگ و کوچک می‌شود تا آنجا که می‌توان گفت مبنای ترسیم این نقشه توزیع ثروت و گسترش فقر است انگار که مرز داشتن، قاعده‌مند بودن و هدف داشتن برای دولت‌ها به ویژه این دولت عار است.

از نظر آنان، آنچه که خروج از وضعیت فعلی را ممکن می‌سازد، عقلانیت، برخورداری از اراده جمعی و مسئولیت‌پذیری در قابل معیشت گروه‌‌های فلاکت زده جامعه است چراکه فلاکت‌زدگان در چرخه سودجویی که بر مبنای داروینیسم اجتماعی پایه‌گذاری شده، روز به روز در تهیه قوت عام خود عاجزتر می‌شوند.

به عقیده گزارشگر ایلنا این دست و پا زدن در بی‌سرانجامی؛ انسان را تا جایی خشمگین می‌کند که تمام وعده‌های سیاسیون را هیچ و پوچ می‌انگارد تا جایی وادار می‌شود با دست زدن به خشونت و شرکت در اعمال جمعی مبتنی بر خشونت حق خود را از جامعه بستاند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.