خانه >> اقتصاد، دانش و محیط زیست >> فشار گوجه فرنگی: تحریم‎های آمریکا به اقتصاد ایران آسیب وارد کرده

فشار گوجه فرنگی: تحریم‎های آمریکا به اقتصاد ایران آسیب وارد کرده

پایگاه خبری عرب نیوز در  در گزارشی با تیترِ کنایه آمیز «فشار گوجه‎فرنگی…» به بررسی اثر تحریم‌های آمریکا بر بخش‎هایی از اقتصاد ایران پرداخته و در عین حال اشاره کرده که کدام حوزه‎های اقتصادی در این شرایط، سود برده و رونق گرفته‎اند.

این گزارش با تمرکز روی وضعیت گوجه فرنگی در بازار مصرف ایران آغاز شده و در آن آمده است که رب گوجه فرنگی مظهر آشکار یک بحران نیست اما در ایران وقتی مردم با ترس برای خریدن این محصول نیز هجوم می‎آورند حرف‎های زیادی برای گفتن در مورد تاثیر تحریم‎های آمریکا بر اقتصاد ایران دارد.

در حالی که ایران خود تولیدکننده رب گوجه است، تحریم‎های آمریکا روی منابع کشت گوجه فرنگی تاثیر گذاشته است. سقوط ۷۰ درصدی ارزش ریال در ایران به بحران ارزی منجر و باعث شده صادرات نسبت به فروش داخلی ارزش بیشتری پیدا کند.

بعضی از مغازه‎ها خرید رب گوجه را متوقف کرده‌اند. محصولی که در بسیاری از غذاهای ایرانی از آن استفاده می‎شود و بسیاری مغازه‎ها رب‌های خود را تا آخرین عدد فروخته‌اند. دولت صادرات گوجه فرنگی را ممنوع کرده و این یکی از مداخلات سیستم برای مقابله با بی‎ثباتی اقتصادی است اما در مقابل باعث اعتراضات عمومی شده و نقدهای زیادی به دولت ایران وارد کرده است.

سیاست‎هایی که برای کنترل بازار گوجه فرنگی به کار گرفته شده تا کنون موثر نبوده است. محمد میررضوی دبیر سندیکای صنایع کنسرو می‌گوید گوجه فرنگی به خارج از ایران قاچاق می‎شود. او تاکید کرده «کامیون‌های پر از گوجه فرنگی به خارج از ایران بخصوص عراق از کشور خارج می‎شوند، آنها گوجه فرنگی‎های گلخانه‌‏ای را روی جعبه گوجه‎های کشت شده روی زمین قرار می‎دهند تا محموله را پنهان کنند.»

بحران گوجه فرنگی تنها یکی از نشانه‌های اثرگذاری تحریم‎ها روی مردم عادی ایران است در حالی که به آن دسته افراد که به ارز دسترسی دارند سود می‌‏رساند.

واشنگتن در ماه اوت پس از خروج از برجام تحریم‎های خود را بر تجارت ارزی ایران، فلزات و بخش‎های اتومبیل‎سازی ایران اعمال کرد.

ایرانی‎ها نگرانند وقتی تحریم‎های آمریکا روی صنعت نفت ایران هم اعمال شود، کشورشان دچار فروپاشی اقتصادی شود که می‎تواند خیلی سخت‎تر از آن‎چیزی باشد که بین سال‎های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ اتفاق افتاد. سال‎هایی که این کشور با تحریم‎های بزرگ مواجه بود.

مهرداد عمادی اقتصاددان ایرانی که در سازمان «بتا ماتریکس» لندن تحلیلگر حوزه ریسک انرژی است می‎گوید اغلب کارشناسان معتقدند اقتصاد ایران وارد دوره‎ی سختی از ریاضت شده، شبیه آنچه در دوران جنگ با عراق بود.

کمبود دستمال کاغذی، نوار بهداشتی و پوشک بچه در فروشگاه‎ها

افزایش قیمت‎ به ویژه در کالاهای وارداتی نظیر تلفن‎های همراه و وسایل الکترونیک آشکار است.

روند افزایش قیمت‎ها در محصولات لبنیات نیز به چشم می‌خورد. یک شیشه شیر که سال گذشته ۱۵۰۰ تومان بود، حالا ۳۶۰۰ تومان فروخته می‎شود. یک قوطی رب (۸۰۰ گرمی) در ماه مارس ۶۰۰۰ تومان فروخته می‎شد که قیمت آن به ۱۸ هزار تومان رسیده است. افزایش قیمت‎ها باعث شده مردم مقداری از محصولات را در خانه ذخیره کنند.

در قضیه‌ی گوجه فرنگی، قیمت رب گوجه نسبت به سال گذشته ۵ برابر شده است. بعضی از مغازه‎ها اعلام کرده‌اند مشتریان مجاز نیستند بیشتر از دو قوطی رب خریداری کنند. سایت آنلاین دیجی‎کالا فروش ۹ برند رب گوجه فرنگی را متوقف کرده است. این در حالیست که در سوپر مارکت‎های نجف عراق در همسایگی ایران دسترسی به رب گوجه فرنگی هیچ مشکلی ندارد!

میررضوی می‎گوید به قضیه کمبود و افزایش قیمت رب گوجه فرنگی، باید افزایش چهار برابری قیمت قوطی فلزی کنسروها را هم اضافه کرد. مواد اولیه ساخت قوطی که تجار وارد می‎کنند با دلار رسمی ۴۲۰۰ تومانی است. به همین دلیل حالا واردات مواد اولیه ساخت قوطی نیز به تعویق افتاده است.

ایران تولیدکننده بزرگ نفت با اقتصادی متنوع است و نشان داده که بخش کشاورزی، تولید و توزیع آن می‏‌تواند دوره‎های طولانی جنگ و تحریم‎ها را پشت سر بگذارد.

در ادامه این گزارش آمده شاخص سهام بورس تهران امسال ۸۳ درصد افزایش یافته و ارزش سهام شرکت‎های صادرکننده نیز در حال افزایش است. قیمت املاک و مستغلات شهری نیز افزایش یافته. به این ترتیب که ایرانی‎ها پس‌انداز خود را به سمت بازار املاک برده‎اند.

از سوی دیگر بانک‎ها و صندوق‎های بازنشستگی در ایران با بدهی‎های عظیم روبرو هستند. عمادی می‎گوید تا اواخر سپتامبر دلار تا ۱۹ هزار تومان افزایش پیدا کرد و دولت سود بسیار برد که بخشی از این سود را به بانک‌های ورشکسته تزریق کرده‎. عمادی معتقد است که اقتصاد ایران در حال رکود است اما در ماه‎های آینده نیز می‌‏تواند روند رو به رشد در پیش گیرد.

با این حال صندوق بین‌المللی پول این هفته پیش‎بینی کرده رشد اقتصاد ایران در سال پیش به منفی ۱٫۵ درصد و تا سال ۲۰۱۹ به منفی ۳٫۶ درصد سقوط می‎کند.

در حال حاضر رکود اقتصادی ایران نسبت به سال ۲۰۱۲ عمق کمتری دارد و به اندازه رکود اقتصادی در دوران جنگ ایران و عراق هنوز زیانبار نیست.

عرب نیوز در پایان می‎نویسد: صندوق بین‎المللی پول همچنین پیش‌بینی کرده نرخ تورم در ماه‎های آینده به بالاتر از ۳۴ درصد می‎رسد، تقریبا میزان تورمی که ایران در سال ۲۰۱۳ تجربه کرد. اینکه فشارها تا چه حد به اقتصاد ایران فشار بیاورد بستگی به آمریکا و این مسئله دارد که مقامات واشنگتن تا چه اندازه بتوانند صادرات نفت ایران را کاهش دهند. آنها می‎گویند تحریم‎ها خیلی شدیدتر از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ است و هدف آنها کاهش شدید صادرات نفت ایران است.

جان بولتون در اواخر ماه اوت به رویترز گفت تحریم‎ها خیلی بیشتر از آن چیزی که پیش‎بینی می‎شد، روی اقتصاد ایران تاثیر گذاشته و این فشار بیشتر هم خواهد شد.