گزارش های زنده

بخشی از فرمان ممنوعیت مسافرتی رئیس جمهور آمریکا اجرایی شد

بر اساس حکم دادگاه تجدیدنظر کالیفرنیا فرمان ممنوعیت مسافرتی دونالد ترامپ برای بخشی از شهروندان شش کشور که اکثریت اتباع آنها را مسلمانان تشکیل می‌دهند، می‌تواند به اجرا گذاشته شود. ایران نیز یکی از این کشورهاست.

روزدوشنبه (۱۳ نوامبر / ۲۲ آبان) شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر در ایالت کالیفرنیا حکمی صادر کرد که بر مبنای آن ورود آن دسته از شهروندان شش کشور به طور عمده مسلمان که هیچ‌گونه پیوند خانوادگی با آمریکا ندارند، ممنوع می‌شود.

در این رابطه از کشورهای ایران، چاد، سوریه، سومالی، لیبی و یمن نام برده شده است.

پیش‌تر دادگاهی در ایالت هاوایی فرمان ممنوعیت مسافرتی ترامپ برای اتباع این کشورها را به طور موقت متوقف کرده بود.

دادگاه تجدیدنظر کالیفرنیا در حال بررسی پرونده مشابهی است که به توقف موقت فرمان ممنوعیت مسافرتی در ایالت مریلند می‌پردازد.

فرمان مسافرتی ترامپ در روز ۲۴ سپتامبر سال جاری صادر شد.

ایران دخالت در انفجار خط لوله نفت بحرین را رد کرد

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران ادعای مقامات بحرینی درباره دخالت ایران در حادثه انفجار خط لوله نفت در آن را کشور را رد کرد. بهرام قاسمی هم‌چنین به اظهارات رئیس جمهور فرانسه درباره فعالیت‌های موشکی ایران واکنش نشان داد.

بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز یکشنبه (۲۱ آبان/ ۱۲ نوامبر) در واکنش به اتهام دخالت ایران در انفجار خط لوله نفت در بحرین گفت: «ظاهرا تنها چیزی که مقامات بحرینی پس از هر حادثه‌ای که در آن جزیره بوقوع می‌پیوندد آموخته‌اند بر زبان جاری سازند، متهم کردن ایران است.»

قاسمی تاکید کرد مقام‌های بحرین “باید بدانند دوران این گونه سخنان واهی و دروغ و زمان چنین فرافکنی‌ها و اتهام‌زنی‌های کودکانه به‌سر آمده است”.

انفجار در خط لوله اصلی انتقال نفت بحرین روز جمعه (۱۰ نوامبر /۱۹ آبان) در منطقه “بوری” در ۱۵ کیلومتری منامه، پایتخت بحرین رخ داد.

شیخ رشید بن عبدالله الخلیفه، وزیر کشور بحرین، با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد این عملیات خرابکارانه یک اقدام تروریستی و با هدف ضربه زدن به منافع ملی بحرین و به خطر انداختن امنیت شهروندان این کشور صورت گرفته است.

وزیر کشور بحرین در عین حال گفت “این عملیات خرابکارانه توسط تروریست‌های مورد پشتیبانی ایران” انجام شده است. او ادعا کرد عاملان این انفجار در ارتباط مستقیم با مقامات جمهوری اسلامی ایران بوده و به فرمان آن‌ها دست به این اقدام زده‌اند.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با با رد اتهام‌های وزیر کشور بحرین گفت: «همواره اصرار و تاکید کرده‌ایم که ثبات و امنیت همه همسایگان خود را ثبات و امنیت خود می‌دانیم و بدان پایبندیم.»

واکنش قاسمی به سخنان امانوئل مکرون

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز گذشته (شنبه، ۲۰ آبان) به اظهارات امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه درباره فعالیت‌های موشکی ایران نیز واکنش نشان داد. مکرون در سفر یک روزه‌اش به امارات گفت، باید درباره فعالیت‌های موشکی ایران، مذاکره شود.

رئیس جمهور فرانسه که روز جمعه (۱۰ نوامبر) در یک کنفرانس مطبوعاتی در دوبی شرکت کرده بود، گفت مذاکره درباره فعالیت‌های موشکی ایران به معنای بازنگری در “برجام” یا لغو آن نیست. اما به گفته او “ضروری است درباره فعالیت‌های موشکی ایران، تعاملی وجود داشته باشد، ضمن اینکه اگر شرایط ایجاب کند، امکان تحمیل تحریم‌هایی علیه این کشور وجود دارد”.

مکرون تاکید کرد راهبرد فرانسه “تکمیل توافقنامه هسته‌ای” است. به گفته او این راهبرد با آغاز مذاکرات درباره موشک‌های بالستیک ایران و راهبرد منطقه‌ای جمهوری اسلامی عملی خواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز شنبه (۲۰ آبان/ ۱۱ نوامبر) در واکنش به این اظهارات رئیس جمهور فرانسه گفت: «انتظار ما از فرانسه این است که تحت تاثیر القائات و آدرس‌های غلط برخی از کشورهای منطقه خلیج فارس علیه جمهوری اسلامی ایران قرار نگیرند و نسبت به تحولات منطقه حساس خاورمیانه و خلیج فارس واقع‌بین، منصف و دوراندیش باشد.»

قاسمی تاکید کرد: «بارها به مقامات فرانسوی گفته‌ایم که برجام قابل مذاکره نیست و اجازه داده نخواهد شد که موضوعات دیگر به آن اضافه شود. ضمن آنکه فرانسه نسبت به موضع قاطع کشورمان مبنی بر اینکه امور دفاعی ایران قابل مذاکره نیست هم کاملا آگاه است.»

ارزیابی مثبت رئیس جمهور لبنان از سخنان سعد حریری

میشل عون از امکان تداوم کار حریری در مقام نخست‌وزیری این کشور خبر داده است. به باور او، سخنان حریری از آمادگی مشروط او در این زمینه حکایت می‌کند. وزارت خارجه فرانسه نیز از ایران خواسته تا در امور داخلی لبنان دخالت نکند.

خبرگزاری رویترز در گزارش خود از بیروت، به واکنش میشل عون، رئیس جمهور لبنان نسبت به نخستین حضور تلویزیونی سعد حریری پس از کناره‌گیری‌اش از مقام نخست‌وزیری پرداخته است.

خبرگزاری رویترز به نقل از کسانی که روز دوشنبه ۱۳ نوامبر (۲۲ آبان‌ماه) با میشل عون دیدار و گفت‌وگو داشته‌اند اعلام کرد که رئیس جمهور لبنان با اشاره به مصاحبه تلویزیونی سعد حریری ابراز امیدواری کرده که تلاش‌های سیاسی برای استمرار کار دولت ائتلافی نتیجه دهند.

سعد حریری در مصاحبه تلویزیونی شامگاه یکشنبه ۱۲ نوامبر بار دیگر حزب‌الله لبنان را به دخالت‌ در سایر بحران‌های منطقه‌ای و از جمله در یمن متهم کرده و فعالیت خود را در لبنان مشروط به خاتمه یافتن این دخالت‌ها کرده بود. باید یادآور شد که حزب‌الله یکی از نیروهای حاضر در ائتلاف حکومتی لبنان است.

بازگشت به لبنان

مصاحبه تلویزیونی روز یکشنبه ۱۲ نوامبر سعد حریری، نخستین حضور او پس از اعلام کناره‌گیری از مقام نخست‌وزیری لبنان بوده است. حریری روز شنبه ۴ نوامبر در ریاض از مقام خود استعفا کرده بود.

حریری در این مصاحبه تلویزیونی گفته بود که اقامتش در عربستان به تصمیم خود او بوده و هر زمانی اراده کند، می‌تواند عربستان را ترک کند. سعد حریری در این مصاحبه گفته است که به‌زودی به لبنان باز خواهد گشت.

بسیاری از مسئولان دولت لبنان بر این باورند که سعد حریری زیر فشار عربستان ناگزیر به استعفا شده و دولت عربستان مانع از خروج او از آن کشور می‌شود.

میشل عون پیش از مصاحبه تلویزیونی حریری گفته بود که حریری برخلاف میل خود در عربستان به‌سر می‌برد و اظهارات او یا هر آنچه که او پس از این بگوید، از آنجا که زیر فشار و محدودیت صورت می‌گیرند، اعتباری ندارد.

رئیس جمهور لبنان روز دوشنبه ۱۳ نوامبر همچنین تاکید کرد که همه راه‌ها برای حریری باز است و حتی او می‌تواند در اعلام کناره‌گیری خود از مقام نخست‌وزیری لبنان نیز تجدید نظر کند.

منع ایران از دخالت در لبنان

در عین حال، وزارت امور خارجه فرانسه از ایران خواسته است تا در امور داخلی لبنان دخالت نکند. بر اساس گزارشی که خبرگزاری رویترز روز دوشنبه ۱۳ نوامبر در همین رابطه منتشر کرده، عدم مداخله ایران در امور داخلی لبنان به‌مثابه شرط مهمی برای ایجاد ثبات در این کشور ارزیابی شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه از همه کشورهایی که در لبنان اعمال نفوذ می‌کنند خواسته است در امور داخلی این کشور دخالت نکرده و به مسئولان این کشور اجازه دهند، به وظایف خود عمل کنند.

وزارت امور خارجه فرانسه اعلام کرده است: «آقای سعد حریری دیروز از ایران خواسته است که از دخالت در امور داخلی لبنان و همسایگان این کشور پرهیز کند. به باور ما این شرط مهمی برای ایجاد ثبات در منطقه است.»

افزایش همکاری‌های دفاعی کشورهای عضو اتحادیه اروپا

ضعف و کاستی‌های اتحادیه اروپا در زمینه مسائل دفاعی از نگاه کارشناسان پنهان نیست. سطح همکاری‌های دفاعی کشورهای عضو بسیار نازل است و از آن گذشته مشکلات مالی و فنی نیز بر عملکرد مشترک دفاعی این اتحادیه سایه افکنده است.

۲۳ کشور عضو اتحادیه اروپا روز دوشنبه ۱۳ نوامبر (۲۲ آبان‌ماه) پایه‌های همکاری دفاعی مشترک کشورهای عضو این اتحادیه را ایجاد کردند. در نشست مشترک وزیران امور خارجه و وزیران دفاع کشورهای عضو این اتحادیه گام‌های نخستین در راستای ایجاد یک اتحادیه دفاعی برداشته شد. کارشناسان معتقدند که اتحادیه اروپا در شرایط کنونی در موقعیتی نیست که چنین اتحادیه‌ای را ایجاد کند.

چهار عضو اتحادیه اروپا، تصمیم مربوط به افزایش سطح همکاری‌های دفاعی را تایید نکردند. یکی از این چهار کشور، بریتانیا بود که رویکرد منفی‌اش به طرح گسترش همکاری‌های دفاعی اتحادیه اروپا قابل پیش‌بینی بود. سه کشور دیگر عبارت بودند از دانمارک، ایرلند و پرتغال. تا روز ۱۱ دسامبر این کشورها نیز می‌توانند به جمع ۲۳ کشور دیگر بپیوندند.

پیشینه همکاری‌های دفاعی اروپا

سال ۱۹۵۴ شماری از کشورهای اروپایی تلاش کردند یک اتحادیه دفاعی اروپایی ایجاد کنند. از جمله قرار بر ایجاد یک ارتش مشترک بود؛ طرحی که ناکام ماند و اجرایی نشد.

در چند دهه پس از آن، کشورهای اروپایی بارها تلاش کردند تا گام‌هایی در این زمینه بردارند. سال ۱۹۷۳ طرح گسترش همکاری‌های دفاعی کشورهای اروپایی به علت مخالفت بریتانیا ناکام ماند. بریتانیا از آن واهمه داشت که شکل‌گیری یک پیمان دفاعی اروپایی از قدرت و اهمیت پیمان دفاعی ناتو بکاهد.

سال ۲۰۰۵ حتی کشورهای عضو اتحادیه اروپا موفق شدند یک ارتش مشترک اروپایی ایجاد کنند. ارتشی که ۳۰۰۰ سرباز را شامل می‌شد. اما این ارتش نیز هرگز به هیچ ماموریتی اعزام نشد و عملا از موضوعیت افتاد. علت در اختلافات بین کشورهای عضو بر سر تامین هزینه این ارتش بود.

توافق دفاعی مهم

توافق ۲۳ کشور عضو اتحادیه اروپا در زمینه گسترش همکاری‌های دفاعی گام بسیار مهمی ارزیابی می‌شود. توافق اتحادیه اروپا شامل ۴۲ اصل می‌شود و ناظر بر زمینه‌های همکاری‌های دفاعی در ۴۶ مورد است. به عنوان نمونه، آلمان خواستار ایجاد یک واحد نظامی پزشکی مشترک شده است.

از آن گذشته، قرار است که کشورهای عضو اتحادیه اروپا بودجه دفاعی خود را افزایش دهند و در زمینه تسلیحاتی نیز بر توان خود بیافزایند. این در حالی است که هنوز اطلاعات دقیقی پیرامون اینکه هر کشور چه بودجه‌ای را باید برای تامین نیازهای دفاعی خود منظور کند، منتشر نشده است.

وزیر دفاع آلمان، خانم اورزولا فون در لاین توافق روز دوشنبه کشورهای عضو اتحادیه اروپا را گام مهمی در ایجاد “اتحادیه دفاعی و امنیتی اروپا” ارزیابی و عنوان کرده که با این اقدام پایه‌های ایجاد یک ارتش اروپایی فراهم شده است.

برخی از کارشناسان با اظهارات وزیر دفاع آلمان موافق نیستند و بر این باورند که اتحادیه اروپا تا ایجاد یک ارتش اروپایی و همچنین ایجاد یک اتحادیه دفاعی فاصله‌ای طولانی دارد.

فهرست زنان قدرتمند سال ۲۰۱۷ از دید مجله فوربس

تناسب جنسیتی عرصه‌های سیاست، اقتصاد و فعالیت‌های اجتماعی در سراسر جهان در حال تغییر است. فهرست زنان قدرتمند سال ۲۰۱۷ که توسط مجله فوربس تهیه شده نشان می دهد که با آنکه هنوز راه زیادی تا رسیدن به برابری کامل جنسیتی باقی مانده، اما حضور زنان قدرتمند در بسیاری از مناسب حاکی از عوض شدن نقش‌های سنتی جنسیتی است که در آینده نزدیک اثرات خود را در تمام عرصه‌های اجتماعی نشان خواهد داد.

در فهرست امسال که بر مبنای ویژگی‌هایی مانند میزان دارایی تحت کنترل، تاثیرات مستقیم بر سیاست و اقتصاد، میزان تاثیر و حضور در رسانه‌ها تدوین شده است، حضور ۲۳ زن تازه خودنمایی می‌کند. این میزان نام تازه -که رکوردی برای فهرست صدتایی فوربس به شمار می‌رود- نشان می‌دهد که زنان تازه نفس قدرتمتندی به عرصه‌های قدرت سیاسی، تجاری، فن آوری و رسانه وارد شده‌اند.

اما فهرست زنان قدرتمند سال ۲۰۱۷ شامل چه کسانی است؟

آنکلا مرکل، صدراعظم آلمان، برای هفتمین بار پیاپی در صدر این فهرست قرار دارد. آنکلا مرکل در کل ۱۲ بار در این فهرست قرار گرفته است.

نفر دوم ترزا می، نخست وزیر بریتانیا است که در یک برهه تاریخی از تاریخ بریتانیا، یعنی جدایی این کشور از اتحادیه اروپا، رهبری این کشور را به عهده دارد.

ملیندا گیتس، که به همراه همسرش بیل گیتس، تا کنون بیش از ۴۰ میلیارد دلار از ثروت شخصی‌شان را صرف امور خیریه در بیش از صد کشور جهان کرده است، رتبه سوم را به عهده دارد.

پس از او، شرلی سندبرگ، یکی از مدیران ارشد عملیاتی فیس بوک و ماری بارا، مدیر عامل شرکت جی. ام رتبه‌‌های چهارم و پنجم را از آن خود کرده‌اند.

رتبه‌های ششم تا دهم هم از آن این زنان شده‌است:

۶. سوزان وجیسکی، مدیر عامل یوتیوب

۷. ابیگل جانسن، مدیر عامل شرکت سرمایه‌گذاری فدلیتی

۸. کریستین لاگارد، رئیس صندوق بین‌المللی پول

۹. آنا پاترشیا بوتین، مدیر عامل شرکت تجاری سنتاندر

۱۰. جینی رومیتی، مدیر عامل شرکت ای. بی. ام

خانم فدریکا موگرینی، سیاستمدار ایتالیایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که برای ایرانیان نامی شناخته شده است، در رتبه ۱۷ ام این فهرست قرار گرفته است.

ایوانکا ترامپ، دختر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، که برای اولین بار وارد این فهرست صدتایی شده است،رده ۱۹ام را از آن خود کرده. این در حالی‌است که ملانیا ترامپ همسر آقای ترامپ در این فهرست جایی ندارد.

محدودیت‌های جدید در ایران برای تغییر اسامی مذهبی در شناسنامه

سازمان ثبت احوال محدودیت‌های جدیدی برای تعیین و تغییر نام در شناسنامه افراد پیش‌بینی کرده است. طبق قواعد جدید امکان تغییر نام‌های مذهبی وجود ندارد، مگر آنکه یک نام مذهبی با نام مذهبی دیگری جایگزین شود.

این نخستین باری نیست که موضوع انتخاب نام کودکان و تغییر نام در شناسنامه در ایران مطرح می‌شود. خبرگزاری ایسنا از محدودیت‌های جدیدی که توسط سازمان ثبت احوال تعیین شده‌اند، خبر می‌دهد.

سیف‌الله ابوترابی، سخنگوی سازمان ثبت احوال در گفت‌وگو با این خبرگزاری درباره قواعد جدید ناظر بر تعیین و تغییر نام در ایران توضیحاتی داده است. توضیحاتی که بار دیگر از حق شهروندان برای تغییر نام خود یا انتخاب نام برای فرزندان‌شان می‌کاهد.

موضوع تغییر نام‌

بر اساس تصمیم سازمان ثبت احوال ایران، تغییر نام‌های “غیرمذهبی و غیرمتعارف” بلامانع است. به این ترتیب محدودیت تغییر نام اساسا ناظر بر نام‌های مذهبی است.

سخنگوی سازمان ثبت‌احوال درباره تغییر نام‌های مذهبی گفته است که تغییر یک نام مذهبی به یک نام غیر مذهبی ممکن نیست. تغییر یک نام مذهبی تنها زمانی ممکن است که نام دوم نیز مذهبی باشد.

تغییر یک نام مذهبی به نام مذهبی دیگر نیز البته کار ساده‌ای نیست. به سخن دیگر، تغییر یک نام مذهبی به یک نام مذهبی دیگر تنها زمانی ممکن است که نام دوم رایج‌تر از نام اول باشد.

ابوترابی در این باره می‌گوید: «تغییر نام مذهبی به یک نام مذهبی دیگر امکان پذیر است و آن هم منوط بر این است که فراوانی نام منتخب ثانویه بیشتر از نام اولیه باشد. یعنی بایستی مشخص شود فراوانی کدام اسم غالب است و در صورتی که فراوانی اسم منتخب ثانویه بیشتر از اسم اولی باشد، امکان تغییر نام وجود خواهد داشت.»

پیش از این خبرگزاری فارس اعلام کرده بود که انتخاب نام‌های خارجی برای فرزندان ممنوع است، مگر نام‌هایی که با ارزش‌های ایرانی و اسلامی مغایرتی نداشته باشند. از آن جمله است نام “رز” برای دختران و “نیک” برای پسران. انتخاب سایر نام‌های خارجی و “نامتعارف” برای کودکان با مخالفت مسئولان سازمان ثبت احوال روبه‌رو می‌شود.

سفر یک هیئت ۷۰ نفره از مقام‌ها و فعالان اقتصادی اتحادیه اروپا به ایران

خبرگزاری تسنیم خبر می‌دهد که یک هیئت ۷۰ نفره از مقامات و فعالان اقتصادی اتحادیه اروپا روز شنبه، ۲۰ آبان، به تهران سفر می‌کنند و یکی از موضوعات مورد گفت‌وگو تأسیس دفتر اتحادیه اروپا در ایران است.

این خبرگزاری روز جمعه اعلام کرد که یک هیئت ۷۰ نفره از مقامات و فعالان اقتصادی اتحادیه اروپا روز شنبه به تهران سفر می‌کنند که ۲۵ نفر از آنها مقامات «عالی‌رتبه» هستند.

این خبرگزاری اشاره‌ای به سمت‌های این ۲۵ مقام «عالی‌رتبه» اتحادیه اروپا نکرده‌است.

براساس این گزارش، به جز این مقامات، دیگر اعضای این هیئت، فعالان اقتصادی در حوزه‌های کشاورزی، صنایع غذایی و توسعه روستایی هستند.

فیل هوگان، کمیسیونر کشاورزی و توسعه روستایی اتحادیه اروپا، ریاست این هئیت را بر عهده دارد و این هیئت روز شنبه با محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی، مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران و اعضای اتاق بازرگانی، دیدار خواهند کرد.

پس از توافق اتمی وین چندین هیئت اقتصادی از کشورهای مختلف اتحادیه اروپا به ایران سفر کرده‌اند.

درهمین حال علی طیب‌نیا، وزیر پیشین اقتصاد، در تیرماه سال گذشته اعلام کرده بود که حدود ۴۵ میلیارد دلار قرارداد تأمین مالی با کشورهای مختلف امضاء شده‌است.

با این حال و با وجود لغو تحریم‌های اتمی، برخی بانک‌های اروپایی در روابط با ایران محتاط عمل می‌کنند.

از جمله سال گذشته بانک سلطنتی اسکاتلند اعلام کرده بود که فشارهای دولت بریتانیا را که سهامدار عمده این بانک است برای تشویق معامله با ایران نپذیرفته‌است، چون معامله با آن کشور را هنوز پر مخاطره می‌داند.

بانک‌های بزرگ اروپایی از جمله در فرانسه و آلمان طی سال‌های گذشته میلیون‌ها و گاه میلیاردها دلار جریمه به خاطر ارتباطات بانکی خود با ایران، به ایالات متحده پرداخت کرده‌اند.

درهمین حال خبرگزاری تسنیم اعلام کرد که «برای صادرات محصولات کشاورزی به اروپا موانعی جدی مانند نقل و انتقال پول و تعرفه‌های گمرکی وجود دارد».

به گفته این خبرگزاری، «در صورت مثبت بودن نتیجه مذاکرات، وعده تأسیس دفتر اتحادیه اروپا در ایران مطرح شده‌است که تحقق آن، صادرات به این قاره را تسهیل کرده و سرعت می‌بخشد».

مجید تخت‌روانچی معاون وزیر خارجه، در آبان ماه سال گذشته اعلام کرده بود که اتحادیه اروپا دو نماینده خود را به سفارتخانه هلند در تهران فرستاده تا مراحل افتتاح دفتر طی شود.

به گفته آقای تخت‌روانچی، اتحادیه اروپا در ۱۴۰ کشور سفارت و دفتر نمایندگی دارد و اکنون نیز که روابط ایران و این اتحادیه «وارد فضای جدید همکاری شده» یک تشکیلات جدید برای برنامه‌ریزی و هماهنگی نیاز است.

این مسئله واکنش منفی برخی از اصول‌گرایان و منصوبان آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی را به دنبال داشته و از جمله محمدجواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه ایران، گفته بود که دستگاه قضایی ایران اجازه چنین کاری را نخواهد داد.

بندبازی سیاسی پاکستان در سایه تنش بین ایران و عربستان

فرمانده ستاد ارتش پاکستان به ایران سفر کرده است. از همکاری‌های امنیتی و دفاعی دو کشور سخن می‌رود. در فضای بحران‌زده حاکم بر خاورمیانه، پاکستان چه جایگاهی دارد و چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

رادیوی دولتی پاکستان روز ۸ نوامبر (۱۷ آبان) در گزارش خود پیرامون سفر ژنرال قمر جاوید باجوا، رئیس ستاد ارتش پاکستان و دیدار او با مقامات بلندپایه جمهوری اسلامی و از جمله با آیت‌الله خامنه‌ای چنین نوشته است: «پاکستان و ایران بر سر کنترل مشترک مرزها و تبادل اطلاعات امنیتی توافق کردند.»

اما نکته حساس و مهم در گزارش رادیوی دولتی پاکستان به توافق امنیتی میان دو کشور مربوط می‌شود. مقامات ارتشی ارشد دو کشور ایران و پاکستان توافق کرده‌اند که خاک کشور‌های خود را برای انجام عملیات نظامی خصمانه در اختیار کشور سوم قرار ندهند.

به این ترتیب، هیچ کشوری نمی‌تواند با استفاده از خاک پاکستان به ایران حمله کند و همچنین ایران نیز متعهد شده است که خاک کشور را برای عملیات خصمانه علیه پاکستان در اختیار کشور ثالثی قرار ندهد.

اهمیت سفر باجوا به تهران

سعدالله زارعی، رئیس “موسسه اندیشه‌سازان نور” و از چهره‌های موثر در سیاست‌های خارجی جمهوری اسلامی است. سایت پاکستانی “اکسپرس تریبون” به نقل از زارعی می‌نویسد: «ایران خواهان گسترش و تقویت همکاری و مناسبات با پاکستان است.»

سعدالله زارعی در سخنرانی خود پیرامون “همکاری‌های ایران و پاکستان برای ایجاد صلح و ثبات در منطقه” که در موسسه “اسلام‌آباد پولیسی” (IPI) ایراد کرده از جمله چنین گفته است: «به باور ایران، تامین امنیت در پاکستان می‌تواند باعث تامین امنیت در ایران شود.»

توافق دفاعی و همچنین گسترش همکاری‌های ناظر بر کنترل مرزهای مشترک دو کشور ایران و پاکستان در شرایطی حاصل می‌شود که بر گستره تنش حاکم بر مناسبات بین ایران و عربستان سعودی افزوده شده است. در عین حال، توافق پاکستان با ایران در زمینه کنترل مرزهای مشترک در تداوم سیاستی است که فرمانده ستاد ارتش پاکستان دنبال می‌کند.

ژنرال قمر جاوید باجوا برای کنترل مرزهای پاکستان و ایجاد امنیت در این کشور، پیش از سفر به ایران به عربستان سعودی و همچنین به افغانستان نیز سفر کرده بود. پاکستان نگران آن است که نیروهای وابسته به “دولت اسلامی” (داعش) پس از شکست نظامی در عراق و سوریه، به افغانستان پناه ببرند و عملیات نظامی خود را از خاک آن کشور هدایت کنند.

آصف غفور، یکی از فرماندهان ارشد نظامی پاکستان که به همراه باجوا به تهران آمده است در یک کنفرانس مطبوعاتی به رشد نفوذ داعش در افغانستان اشاره کرده و آن را تهدیدی برای کل منطقه دانسته است.

جایگاه پاکستان در خاورمیانه

سایت خبری و تحلیلی “دیپلمات” در گزارشی به قلم خبرنگار پاکستانی هما یوسف به جایگاه پاکستان در خاورمیانه جدید پرداخته است. این مقاله که روز ۴ اکتبر سال جاری منتشر شده بود، بار دیگر به علت تحولات اخیر در منطقه و بالا گرفتن تنش در مناسبات ایران و عربستان سعودی بازنشر شده است.

به باور خانم یوسف، نوعی تنیدگی در مسائل اقتصادی و امنیتی پاکستان دیده می‌شود. پاکستان بین دو قدرت منطقه، یعنی عربستان و ایران گرفتار شده است. به باور یوسف تنش بین این دو کشور و همچنین بروز شکاف در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در کوتاه‌مدت می‌تواند بر ثبات و امنیت منطقه تاثیراتی تعیین‌کننده داشته باشد.

از سوی دیگر، جامعه پاکستان، جامعه‌ای دوپاره است. گرچه اکثریت مردم پاکستان سنی هستند، اما ۲۰ درصد جمعیت این کشور را شیعیان تشکیل می‌دهند و پاکستان از نظر جمعیت شیعه پس از ایران در مقام دوم در جهان قرار دارد.

رویارویی مذهبی در این کشور، به ویژه از اوایل قرن کنونی افزایشی فوق‌‌العاده داشته است. هزاران نفر در جریان درگیری‌های قومی و مذهبی از سال ۲۰۰۳ به این سو جان خود را از دست داده‌اند. خانم یوسف تعداد قربانیان درگیری‌های فرقه‌ای در پاکستان را ظرف ۱۴ سال گذشته بیش از ۲۱ هزار نفر اعلام کرده است.

این تحلیلگر پاکستانی معتقد است که عربستان و ایران در درگیری‌های فرقه‌ای این کشور دست دارند. به‌ویژه ایران پس از کسب توافق هسته‌ای بر دامنه نفوذ خود در منطقه افزوده است. شعله‌های جنگ نیابتی بین ایران و عربستان در حال حاضر در کشورهای سوریه، عراق، لبنان و یمن زبانه می‌کشد. از این رو پاکستان نیز نگران است که خاک این کشور به عرصه دیگری از رویارویی دو قدرت بدل شود.

سیاست منطقه‌ای پاکستان

عوامل بسیاری باعث نزدیکی دو کشور پاکستان و عربستان می‌شوند. از باورهای دینی گرفته تا مناسبات عمیق اقتصادی و نظامی. در عین حال پاکستان نگران عواقب برآمده از سیاست نزدیکی بی قید و شرط به عربستان است. از همین روست که پارلمان پاکستان در سال ۲۰۱۵ به پیشنهاد همکاری نظامی و سیاسی با عربستان در زمینه مقابله با شورشیان حوثی در یمن رای منفی داد.

علت عدم همراهی پاکستان با عربستان در مبارزه با شورشیان حوثی کاملا روشن است. پاکستان از آن واهمه دارد که همراهی با عربستان، پای پاکستان را نیز به درگیری‌ها و بحران‌های حاکم بر خاورمیانه بکشد.

در عین حال پاکستان همواره به ایران اطمینان داده است که همراهی با ائتلاف نظامی و اسلامی به رهبری عربستان که در دسامبر ۲۰۱۵ شکل گرفت و ۴۱ کشور مسلمان را در بر می‌گیرد، اقدامی علیه امنیت ایران نیست.

همکاری‌های نظامی با عربستان

در ژانویه سال جاری فصل جدیدی در همکاری نظامی پاکستان با عربستان آغاز شد. فرماندهی ائتلاف نظامی اسلامی (Islamic Military Alliance) به راحیل شریف، فرمانده پیشین ستاد ارتش پاکستان واگذار شد.

سایت “دیپلمات” می‌نویسد که در اثر واگذاری فرماندهی ائتلاف به راحیل شریف، پاکستان ۷۰۰۰ نفر دیگر از نیروهای نظامی خود را در اختیار این ائتلاف گذاشته است. بنا بر اظهارات هما یوسف، این تعداد را باید به هزاران نیروی نظامی دیگری افزود که هم اکنون در خاک عربستان در حال آموزش نظامی هستند.

پاکستان در فعالیت‌های امنیتی نیز با عربستان همکاری دارد. حتی شماری از نیروهای ارشد نظامی و امنیتی پاکستان در عربستان به سر می‌برند و با سازمان‌های امنیتی عربستان همکاری می‌کنند. همکاری امنیتی پاکستان و عربستان از نگاه مقامات جمهوری اسلامی ایران نیز پنهان نمانده است.

در اواخر دیماه سال ۹۴ خبرگزاری ایرانی مهر به نقل از وزیر دفاع پاکستان از فعالیت ۱۱۲۵ افسر نظامی پاکستان در عربستان خبر داده بود. در آن گزارش به ۳ توافقنامه نظامی بین پاکستان و عربستان نیز اشاره شده بود.

در جریان سفر فرمانده ستاد ارتش پاکستان به ریاض در ماه ژوئیه سال جاری، پاکستان متعهد به گسترش همکاری‌های نظامی خود با عربستان شده بود. تصمیم مربوط به برگزاری رزمایش مشترک “صمصام ۶” در جریان سفر ژنرال قمر جاوید باجوا به ریاض و گفت‌وگوهایش با مقامات عربستان اتخاذ شد.

رزمایش یادشده در اواخر اکتبر سال جاری (۲۰۱۷) در خاک پاکستان اجرا شد ولی در رسانه‌های ایران بازتاب زیادی نداشت.

دشواری‌های همکاری با ایران

پاکستان همه تلاش خود را برای دوری جستن از بحران خاورمیانه به کار گرفته است. سفر ژنرال باجوا به ایران و توافق بر سر همکاری‌های نظامی و دفاعی این دو کشور را نیز باید در این چارچوب تفسیر کرد. اما، صرف‌نظر از نزدیکی‌های بسیار پاکستان و عربستان، مقامات این کشور نیز نگران افزایش نفوذ ایران در منطقه هستند.

سایت “میدل‌ایست‌مونیتور” در گزارش خود به تاثیرات ناشی از تنش بین ایران و عربستان بر مناسبات دو کشور پاکستان و ایران پرداخته است.

در مقاله این سایت آمده است که دخالت‌های ایران در امور داخلی کشورهای عربی و همچنین تلاش‌های ایران برای نزدیکی به هند نیز از جمله مسائلی است که به نگرانی پاکستان از سیاست‌های ایران در منطقه دامن می‌زند.

جمهوری اسلامی ایران نیز با دقت مناسبات پاکستان با کشورهای عربی و به‌ویژه با رقیب اصلی خود در منطقه، یعنی عربستان را زیر نظر دارد. به هر روی، با افزایش تنش بین عربستان و ایران، پاکستان قادر نخواهد بود که به سیاست محتاطانه خود در منطقه ادامه دهد.

«۱۰۰ میلیارد دلار اختلاس»؛ دادستان عربستان از ۲۰۷ تن بازجویی کرد

دادستان کل عربستان‌سعودی روز پنجشنبه ۱۸ آبان گفت: تاکنون ۲۰۸ تن در ارتباط با تحقیقات ضد فساد مالی در این کشور بازجویی و هفت تن از آنان نیز آزاد شده‌اند.

به گزارش خبرگزاری رویترز،‌ شیخ سعود المعجب در بیانیه‌ای گفت که «بر اساس تحقیقات سه سال اخیر، تخمین زده می شود که دست‌کم ۱۰۰ میلیارد دلار در چند دهه اخیر به طور سیستماتیک مورد اختلاس قرار گرفته‌است».

او همانند سایر مقام‌های بلندپایه عربستان‌سعودی تکرار کرد که دستگیری‌های اخیر در این کشور تاثیری بر فعالیت تجاری نخواهد داشت و فقط حساب‌های شخصی تعدادی اتباع سعودی در بانک‌ها مسدود شده‌اند ولی این اقدام در مورد شرکت‌ها صورت نگرفته‌است.

دادستان کل عربستان‌سعودی افزود که شرکت‌ها و بانک‌ها آزادند تا به فعالیت‌های خود ادامه دهند.

ده‌ها تن از اعضای حکومت عربستان سعودی، مقام‌ها و مدیران تجاری این کشور شنبه گذشته در یک اقدام ناگهانی با حکم کمیته مبارزه با فساد دستگیر شدند.

این دستگیری‌ها تنها ساعاتی پس از تشکیل این کمیته از سوی ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی، رخ داد.

به گفته منابع آگاه، کمیته مبارزه با فساد حساب‌های شاهزاده محمد بن نایف، ولیعهد برکنار شده عربستان، را نیز مسدود کرده است.

پادشاه عربستان در تابستان سال جاری با خلع محمد بن نایف از ولیعهدی، فرزندش محمد بن سلمان را جایگزین وی کرد.

کمیته مبارزه با فساد در عربستان اعلام کرده است که پول و دارایی‌های خلاف‌کاران را مصادره و ضبط خواهد کرد.

در این ارتباط، خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه ۱۷ آبان گزارش داد انتظار می‌رود تعداد کسانی که کمیته مبارزه با فساد به سراغ‌شان می‌رود به صدها تن برسد.

روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده است که تاکنون نزدیک به ۵۰۰ تن دستگیر شده‌اند که بیشتر آنها در ««مجلل‌ترین زندان دنیا» یعنی هتل ریتز-کارلتون واقع در منطقه دیپلماتیک ریاض نگهداری می‌شوند.

رویترز همچنین به نقل از منابع بانکی عربستان سعودی افزود که شمار حساب‌های مسدود شده تا روز چهارشنبه در بانک‌های داخلی سعودی به بیش از ۱۷۰۰ رسیده است. این رقم روز سه‌شنبه ۱۶ آبان، ۱۲۰۰ حساب گزارش شده بود.

این خبرگزاری به نقل از یک مقام در اتاق بازرگانی و صنایع ریاض گزارش داد که در صورت ضبط دارایی‌ها، کل مبلغ به ۸۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

در این میان،‌ سازمان دیدبان حقوق بشر روز چهارشنبه در بیانیه‌ای از بازداشت‌های جمعی در عربستان سعودی به اتهام فساد مالی انتقاد کرد و از حکومت این کشور خواست تا درباره بنیان حقوقی و قضایی این بازداشت‌ها اطلاع‌رسانی کند.

به گزارش خبرگزاری آلمان، دیدبان حقوق بشر نوشت: این بازداشت‌های گسترده را بیشتر نشانه «بازی قدرت در داخل» دانست تا حرکتی که «رسانه‌های سعودی» به عنوان مبارزه با فساد جلوه می‌دهند.

محمدجواد لاریجانی:‌ شورای نگهبان هر زمان بخواهد می‌تواند یک قانون را لغو کند

معاون بین الملل قوه قضائیه و رئیس ستاد حقوق بشر ایران روز پنجشنبه ۱۸ آبان، برخی از سخنان منتقدان به حذف سپنتا نیکنام از شورای شهر یزد را به «ضرر امنیت ملی» خواند و ضمن رد نظر رئیس مجلس اعلام کرد که شورای نگهبان هر زمان بخواهد می تواند یک قانون را «لغو» و غیر قابل اجرا اعلام کند.

محمد جواد لاریجانی در مصاحبه با خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه، در واکنش به سخنان علی لاریجانی، رئیس مجلس، گفت که شورای نگهبان اجازه دارد «هر قانونی» را «لغو» و اعلام کند «این مساله خلاف شرع است و یا ما متوجه تناقض آن با شرع شده‌ایم».

وی اعلام کرد که دیوان عدالت اداری نیز درباره شکایت افراد مبنی بر«غیر شرعی» بودن قوانین از شورای نگهبان «استفسار» می‌کند.

به گفته محمد جواد لاریجانی، اگر شورای نگهبان قانونی را«برخلاف شرع» اعلام کرد، دیوان عدالت اداری «بر آن مبنا حکم صادر می کند و این موضوع را به مجلس ارسال نمی کند تا قانون را تغییر دهد و سپس حکم صادر کند».

به دنبال شکایت علی‌اصغر باقری، یکی از نامزدهای شکست‌خورده در انتخابات شورای شهر یزد، دیوان عدالت اداری در شهریور ماه حکم تعلیق عضویت سپنتا نیکنام، عضو زرتشتی شورای شهر یزد، را صادر کرد.

دیوان عدالت اداری اعلام کرده که این حکم با استناد به نظر آیت‌الله احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، که عضویت اقلیت‌های مذهبی در شوراهای شهر و روستا را ممنوع دانسته صادر شده‌است.

طبق قوانین ایران، شورای نگهبان حداکثر ۲۰ روز برای اعلام نظر درباره قوانین مصوب مجلس وقت دارد و اگر اعلام نظر از سوی شورای نگهبان انجام نشود، رئیس مجلس مصوبه قوه مقننه را ابلاغ می‌کند.

در همین ارتباط، علی لاریجانی روز هفتم آبان گفته بود که اظهار نظر مجدد شورای نگهبان در مورد قوانینی که قبلاً تصویب شده است «معنا ندارد».

در مقابل، برخی از اعضای شورای نگهبان از جمله آیت‌الله محمد یزدی ضمن اصرار بر لازم اجرا بودن نظر این شورا درباره عضویت سپنتا نیکنام در شورای شهر یزد، خواستار اصلاح قانون انتخابات شوراها شده‌اند.

در این زمینه با هدف «اصلاح تبصره یک ماده ۲۶ قانون انتخابات»، ماده مربوط به حضور اقلیت‌های دینی در انتخابات شوراها، کارگروهی در کمیسیون شوراهای مجلس تشکیل شده‌است.

در همین حال، محمود واعظی، رئیس دفتر رئیس جمهوری ایران، از توافق مجلس و قوه قضائیه برای حضور سپنتا نیکنام در شورای شهر یزد تا زمان تغییر قانون انتخابات شوراها خبر داده بود اما دیوان عدالت اداری روز چهارشنبه ۱۷ آبان اعلام کرد که این حکم به قوت خود باقی است .

حمله محمد جواد لاریجانی به منتقدان حذف سپنتا نیکنام از شورای شهر یزد

معاون بین الملل و رئیس ستاد حقوق بشر قوه قضائیه در بخش دیگری از سخنان خود گفت که گروه‌های سیاسی به خصوص اصلاح‌طلبان و نزدیکان دولت نباید «برای استفاده‌های سیاسی» از موضوع لغو عضویت سپنتا نیکنام «امنیت ملی را به خطر بیندازند».

او اضافه کرد: «مواضع کسانی که بخواهند به نام عدم رضایت از این موضوع استفاده سیاسی بنمایند، مسلما صددرصد حرکتی به ضرر امنیت ملی است».

سخنان محمدجواد لاریجانی در حالی بیان شد که رئیس و نایب روسای مجلس، تعدادی از نمایندگان و گروه‌های سیاسی به این مصوبه دیوان عدالت اداری اعتراض کرده اند.

از جمله به گزارش خبرگزاری ایلنا، حمیدرضا حاجی بابایی، نماینده اصولگرای مجلس، روز پنجشنبه گفت که باید «اجازه می‌دادند» سپنتا نیکنام در شورای شهر یزد باقی بماند و «نیازی به این همه غوغا نبود».

وی درعین حال اعلام کرد که «بزرگان» کشور نباید درباره این موضوع «موضع مثبت و منفی اتخاذ کنند» و «این مسئله باید در همان فرمانداری یا نهایتاً استانداری یزد حل می‌شد».

به گفته علی اعطا، سخنگوی شورای شهر تهران، حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، روز ۱۵ آبان، در جلسه ای با اعضای این شورا گفت که در این باره نامه‌ای به رهبر جمهوری اسلامی نوشته است.

فقهای شورای نگهبان با استناد به آیه‌ای از قرآن با عنوان «نفی سبیل»، عضویت اقلیت‌های مذهبی در شورای شهر را «غیرشرعی» می‌خوانند.

این قاعده به این معنا است که «کفار» نباید بر مسلمانان مسلط باشند و فقهای شورای نگهبان تصمیم‌گیری یک اقلیت مذهبی در شورای شهر را «سلطه» بر مسلمانان و «غیرشرعی» می‌خوانند.

با این حال، آیت‌الله بیات زنجانی، از مراجع تقلید، مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، و نیز علی مطهری، نایب رئیس مجلس، اعلام کرده‌اند که عضویت در شورای شهر به معنای «ولایت و استیلا» بر مردم نیست.