خانه >> ایران >> سقوط ۱۳۳ درصدی قدرت خرید ریال؛ ارز سه نرخی کلید خورد

سقوط ۱۳۳ درصدی قدرت خرید ریال؛ ارز سه نرخی کلید خورد

بازار ارز تهران پس از طی روند صعودی نرخ‌ها، در جریان معاملات روز دوشنبه وارد فاز نوسان قابل توجه نرخ‌ها شد.

پس از ثبت رکورد ۹۰ هزارریالی برای دلار آمریکا، بازار ارز تهران امروز شاهد نوسان مداوم ۶۰۰۰ ریالی نرخ ارز بود و هر دلار آمریکا بارها در فاصله ۸۴ هزارریال تا ۹۰ هزار ریال در نوسان بود. رخداد این نوسان ۷ درصدی نرخ ارز تنها در یک روز، فارغ از جهش بی‌پایان آن، به اعتقاد برخی کارشناسان، انگیزه اصلی برخی از بازاریان تهران برای آغاز اعتصاب و تعطیلی مغازه‌هایشان بود.

سال گذشته در چنین روزی یعنی ۴ تیرماه سال ۱۳۹۶ خورشیدی هر دلار آمریکا در بازار آزاد ارز در مقابل ۳۷ هزار و ۵۲۰ ریال معامله می‌شد. در این روز هر یورو نیز به ازاء ۴۲ هزار و ۸۰۰ ریال خرید و فروش شد.

بدین ترتیب در فاصله یکسال قدرت خرید بین‌المللی ریال ایران بر مبنای دلار، ۱۲۶ درصد و بر پایه یورو، ۱۳۳ درصد سقوط کرده است. سقوطی که هنوز کسی برای آن پایانی متصور نیست.

بر همین اساس قیمت هر قطعه تمام سکه طلای موسوم به طرح امام در معاملات روز دوشنبه بازار تهران شاهد نوسان قیمت دو میلیون ریالی بود و در پائین ترین سطح در نرخ ۲۷ میلیون و ۷۰۰ هزار ریال معامله شد.

به باور برخی دیگر از کارشناسان، سقوط قدرت خرید ریال نه تنها موجب کاهش قدرت خرید عمومی در قبال سیرصعودی قیمت کالاها و خدمات شده، بلکه چشم‌انداز تصمیم‌گیری را برای عمده فعالان اقتصادی دشوار کرده و موجب رکود معاملات در بازار خرده‌فروشی و عمده‌فروشی شده است.

البته در مقابل، دولت ایران فهرست افراد حقوقی را که طی ماه‌های اخیر دلار ۴۲ هزار ریالی دولتی را دریافت کرده‌اند ولی معادل آن واردات گوشی تلفن همراه انجام نداده‌اند و گوشی‌های وارداتی را نیز بر مبنای ارز ۷۰ هزاریالی فروخته‌اند، منتشر کرد. دولت با این اقدام قصد داشته تا به طور غیرمستقیم مسببان آغاز اعتراض‌ها به نابسامانی‌های اقتصادی را که در بازار فروشندگان گوشی تلفن همراه آغاز شده بود، به مردم معرفی کند.

با این وجود وقتی دامنه اعتراض‌ها روز دوشنبه به بازار بزرگ تهران گسترش یافت، خبرگزاری‌های ایران دلایلی دیگری از جمله اعتراض به گرانی، ممنوع کردن واردات ۱۴۰۰ قلم کالا از سوی دولت ایران و تحرکات سیاسی گروه‌های مخالف دولت را دلایل عمده گسترش دامنه اعتصاب‌ها در بازار تهران عنوان کرده‌اند.

در همین حال، احمد کریمی اصفهانی، دبیرکل جامعه انجمن‌های اسلامی اصناف و بازار به خبرگزاری ایلنا گفت:«چهل سال بود این نوع حرکت را که بازار را ببندند، نداشتیم اما امروز این اتفاق افتاد و به نظرمان می‌رسد که دلیل آن فقط و فقط سوء مدیریت در درون کشور است.»

آقای کریمی اصفهانی با انتقاد از بی‌ثباتی اقتصادی در کشور تاکید کرده که قیمت کالاها مرتبا رو به افزایش است و از طرف دیگر کسی که کالایی را می‌فروشد نمی‌تواند جایگزین آن را دوباره تامین کند و کسی فروشی ندارد و این بی‌ثباتی باعث شده که نه خریدار و نه فروشنده راضی نباشند.

در واکنش به این اعتراض‌ها، ولی اله سیف، رئیس کل بانک مرکزی ایران از شکل‌گیری بازار ثانویه ارز خبر داد. به گزارش خبرگزاری ایرنا، آقای سیف ضمن تاکید بر ممنوعیت واردات کالاهای غیرضروری، اعلام کرده که صادرکنندگان خُرد و بخش خصوصی می‌توانند ارز خود را در بازار ثانویه ارز معامله کنند. به گفته او این بازار در کنار بازار اولی قرار خواهد داشت که ارز دولتی ۴۲ هزار ریالی را به کالاهای اساسی و ضروری تخصیص می‌دهد.

آقای سیف خاطرنشان کرده که کالاهایی که واردات آنها ممنوع شده، کالاهایی هستند که در تولید آنها خودکفا هستیم و نیازی به واردات آنها وجود ندارد و ارزش واردات آنها نیز سالانه ۳.۸ میلیارد دلار است.

بدین ترتیب دولت با عقب‌نشینی از تصمیم دو ماه و نیم پیش خود مبنی بر تک نرخی کردن ارز بر پایه دلار ۴۲ هزار ریالی، ناچار به پذیرش ارز سه نرخی شد. نرخ سوم ارز همان نرخی است که در بازار آزاد ارز رقم می‌خورد و طی روزهای اخیر موجب ثبت رکوردهای تاریخی شده است و نرخ دوم نیز نرخی است که در بازار ثانویه شکل خواهد گرفت.